Trí Tuệ Nhân Tạo Sẽ Thay Đổi Công Việc Như Thế Nào?

Hạnh Chi
02/08/2018 - 07:00 211     0

Tương lai của lực lượng lao động là một trong những vấn đề lớn nhất đối với các CEO hiện nay. Rõ ràng là tất cả trí thông minh nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn (big data) và các công nghệ robot hiện đại đều giúp máy móc có thể thực hiện các tác vụ mà trước đây cần một người làm việc đó. Làm thế nào các công ty có thể hoạch định chiến lược để phát triển mạnh trong thế giới này?

Có nhiều góc nhìn rất khác biệt về điều đang chờ đợi chúng ta. Các số liệu chỉ ra gần một nửa số công việc trong nền kinh tế Mỹ có thể bị biến mất. Những người khác đã mô tả cách các cỗ máy thông minh sẽ thực sự tạo ra công ăn việc làm - bao gồm các loại công việc hoàn toàn mới. Một số người thậm chí còn nói về một thế giới của sự giàu có, nơi công việc là niềm đam mê bạn theo đuổi, theo cách riêng của bạn.

Điều quan trọng là các công ty phải hiểu hàng loạt các ý kiến ​​về vấn đề này, bởi vì dù ngầm hiểu hoặc rõ ràng, nó sẽ ảnh hưởng đến cách các lãnh đạo doanh nghiệp tạo ra lực lượng lao động trong tương lai. Và trong khi sẽ có rất nhiều vấn đề xảy ra trong những năm tới, đây là vấn đề được đặt lên và nằm trong trung tâm của sự chú ý. Các quyết định công ty đưa ra ngày hôm nay có tác động rất lớn đối với khả năng cạnh tranh vào ngày mai và trong suốt những năm 2020.

Hầu hết các công ty đã chuyển dịch nhanh chóng để có được những năng lực mới. Trong một cuộc khảo sát của Accenture mới đây (“Reworking the Revolution”, được xuất bản vào ngày 23 tháng 1) với 1.200 giám đốc điều hành trên toàn thế giới, 75% nói rằng họ hiện đang đẩy mạnh đầu tư vào AI và các công nghệ thông minh khác. Và 72% nói rằng họ đang phản ứng trước một yêu cầu cạnh tranh - họ nhận ra sự cần thiết của các công cụ mới để theo kịp với các đối thủ, bằng cả cách cải thiện năng suất và tìm kiếm các nguồn tăng trưởng mới. Một số công ty đang biến mình thành "doanh nghiệp thông minh", trong đó tất cả các quy trình được số hóa, quyết định được dựa trên dữ liệu và máy móc thực hiện công việc nặng - cả về thể chất và nhận thức.

Vì vậy, có một vấn đề lớn trong cuộc tranh luận về năng suất và việc làm. Các nhà lãnh đạo phải hiểu cuộc tranh luận và chuẩn bị để giải quyết những câu hỏi khó khăn: Chúng ta cần những kỹ năng mới nào? Chúng ta nên tổ chức như thế nào? Làm cách nào để định nghĩa công việc? Làm thế nào chúng ta có thể mang mọi người đi cùng chúng ta, theo cách có lợi cho mọi người?

I. Năm trường phái quan điểm về vấn đề này

1. Những người theo chiều hướng tiêu cực (The Dystopians)

Quan điểm: Người và máy sẽ tạo ra một cuộc đấu tranh theo kiểu học thuyết Darwin mà trong đó máy móc sẽ thắng. Hệ thống AI sẽ đảm nhiệm các nhiệm vụ ở trung tâm của các công việc đòi hỏi kỹ năng bậc trung và bậc cao, trong khi rô bốt sẽ thực hiện công việc thấp kém hơi, đòi hỏi lao động kỹ năng thấp. Kết quả sẽ là tỷ lệ thất nghiệp trên diện rộng, giảm lương và làm suy giảm kinh tế. Thu nhập giảm sẽ có hậu quả nghiêm trọng ở những nơi như Hoa Kỳ và Châu Âu, nơi sự tiêu dùng chiếm 56% hoặc 69% GDP, tương ứng, đòi hỏi sự hỗ trợ xã hội mới, chẳng hạn như thu nhập cơ bản chung.

2. Những người theo chủ nghĩa không tưởng (The Utopians)

Quan điểm: Những cỗ máy thông minh sẽ tiếp tục hoạt động nhiều hơn, nhưng kết quả sẽ là sự giàu có chưa từng có, chứ không phải là suy giảm kinh tế. AI và sức mạnh tính toán sẽ phát triển trong hai thập kỷ tới để đạt được “điểm kỳ dị” (đó là một giả thuyết rằng tới lúc nào đó máy móc sẽ phát triển hơn con người, khi đó chúng ta sẽ phải tự thay đổi chính mình) - khi đó các cỗ máy sẽ có thể mô phỏng toàn bộ hoạt động của bộ não người. Bộ não con người sẽ được "quét" và "tải xuống" vào máy tính và hàng tỷ bộ não con người được sao chép sẽ thực hiện hầu hết công việc nhận thức, trong khi rô bốt sẽ làm tất cả việc hạng nặng. Sản lượng kinh tế có thể tăng gấp đôi sau mỗi chu kỳ ba tháng. Sự kỳ dị thậm chí có thể dẫn đến một thế giới mà ít lao động con người được yêu cầu tới, một chương trình thu nhập toàn cầu đáp ứng các nhu cầu cơ bản, và mọi người áp dụng tài năng của họ vào những mục đích có ý nghĩa.

3. Những người lạc quan về công nghệ (The Technology Optimists)

Quan điểm: Một sự bùng nổ năng suất đã bắt đầu nhưng không được thu thập trong dữ liệu chính thức bởi vì các công ty vẫn đang học cách các công nghệ thông minh có thể thay đổi cách họ hoạt động. Khi các công ty tận dụng triệt để các công nghệ thông minh, một bước nhảy vọt về năng suất sẽ tạo ra phần thưởng kỹ thuật số - tạo ra cả tăng trưởng kinh tế và cải thiện mức sống không được tính trong GDP, như thặng dư người tiêu dùng (từ các sản phẩm tốt hơn, rẻ hơn) và giá trị của những ứng dụng và thông tin. Tuy nhiên, dựa trên xu hướng hiện tại, phần thưởng sẽ không được phân phối đồng đều, và nhiều công việc sẽ bị thay thế. Để tránh thu nhập âm và ảnh hưởng việc làm, sẽ cần phải đầu tư vào giáo dục và đào tạo cùng với đầu tư vào công nghệ.

4. Những hoài nghi về năng suất (The Productivity Skeptics)

Quan điểm: Bất chấp sức mạnh của công nghệ thông minh, bất kỳ sự tăng trưởng nào của mức năng suất quốc gia đều sẽ thấp. Kết hợp điều đó với những trở ngại từ các nhóm dân số già, bất bình đẳng thu nhập, và các chi phí để đối phó với biến đổi khí hậu, và Hoa Kỳ sẽ có tăng trưởng GDP gần bằng không. Cuối cùng, không có nhiều việc phải làm ngoại trừ việc chấp nhận trì trệ trong các nền kinh tế tiên tiến.

5. Những người theo chủ nghĩa thực tế lạc quan (The Optimistic Realists )

Quan điểm: Số hóa và những cỗ máy thông minh có thể thúc đẩy gia tăng năng suất phù hợp với làn sóng công nghệ trước đó. Năng suất sẽ tăng nhanh trong các lĩnh vực nhất định và cho các công ty có hiệu suất cao. Các công việc mới sẽ được tạo ra, nhưng các công nghệ thông minh có thể làm trầm trọng thêm xu hướng của quá khứ gần đây, trong đó nhu cầu tăng đối với cả lao động có kỹ năng cao và thấp. Không có giải pháp đơn giản, vì vậy cần nghiên cứu thêm về mối quan hệ thực sự giữa năng suất, việc làm và tiền lương để phát hiện ra cách phản ứng hiệu quả.

II. Ba hành động để định hình tương lai

Hình ảnh tương lai trong 10 năm tới là rất mù mờ. Điều chúng ta biết là các nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải thực hiện các bước để định hình lực lượng lao động của họ cho doanh nghiệp thông minh mới nổi. Nghiên cứu và thực nghiệm chỉ ra ba điều quan trọng:

1. Sử dụng công nghệ để tăng cường kỹ năng của con người và tái tạo lại các mô hình hoạt động

Các công ty nghĩ đến việc thay thế lao động và tiết kiệm chi phí sẽ gặt hái được hơn nhiều khoản hoàn trả. Ví dụ, một loại robot thích ứng mới có thể hoạt động an toàn bên cạnh công nhân và có thể đảm nhận công việc khó khăn và tẻ nhạt. Xem xét ví dụ này: Tại nhà máy Spartanburg, S.C. của BMW, các rô-bốt đang lắp đặt gioăng kín cửa, một công việc khó xử và mệt mỏi cho công nhân. Điều này đẩy nhanh tốc độ, cải thiện chất lượng và cung cấp cho người lao động nhiều thời gian hơn để thực hiện công việc có giá trị cao hơn. Các nhà nghiên cứu ước tính rằng việc sử dụng robot thích ứng theo cách này có thể giảm thời gian lãng phí cho công việc không có giá trị gia tăng 25%. Các cuộc khảo sát nhân viên cho thấy rằng người lao động có quan điểm tích cực hơn về các rô-bốt mới mà họ coi là những người trợ giúp hữu ích. Cách xa nhà máy, các công ty đang sử dụng AI để giảm tải công việc thường xuyên từ nhân viên và cung cấp cho họ những công cụ phân tích mới để cải thiện trải nghiệm của khách hàng và khám phá những khả năng mới cho sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh thúc đẩy tăng trưởng.

2. Nắm bắt cơ hội để định nghĩa lại công việc và suy nghĩ lại về thiết kế của tổ chức

Các công ty không thể tối ưu hóa các khoản đầu tư của họ nếu họ giữ nguyên mô tả công việc và cơ cấu tổ chức cũ. Giám đốc điều hành nên đánh giá các nhiệm vụ cần thực hiện, dự đoán những nhiệm vụ nào sẽ được chuyển sang cho máy móc, sau đó cơ cấu lại công việc bằng cách thêm nhiệm vụ mới hoặc tạo vai trò hoàn toàn khác cần thiết để quản lý công nghệ thông minh. Ví dụ, một công nhân nhà máy có thể được đào tạo để chạy robot. Các hệ thống AI cũng cần sự trợ giúp của con người để đào tạo và sửa các thuật toán và ghi đè lên phán đoán có thể sai của máy tính. Ví dụ, tại Stitch Fix, một dịch vụ đăng ký quần áo trực tuyến, 3.400 nhà tạo mẫu làm việc với công cụ đề xuất AI để đưa ra các đề xuất được cá nhân hóa cho khách hàng. Các máy này cung cấp cho các nhà tạo mẫu tốc độ mà họ cần để làm việc hiệu quả và các nhà tạo mẫu cung cấp các phán đoán bổ sung cần thiết cho các đề xuất chính xác (và ít bị trả lại hơn). Để hoạt động hiệu quả, một doanh nghiệp thông minh nên có một tổ chức “phẳng”, trong đó nhân viên cộng tác trên cấu trúc thẳng về chức năng và hoạt động. Điều này cho phép các doanh nghiệp thông minh hành động nhanh chóng trên những hiểu biết từ máy phân tích dữ liệu và phát huy tài năng của con người để tập trung vào các vấn đề, thử nghiệm, lặp lại và đưa các giải pháp vào thị trường.

3. Hãy coi nhân viên của bạn là đối tác trong việc xây dựng doanh nghiệp thông minh

Để đạt được sự cân bằng hợp lý giữa đầu tư vào công nghệ thông minh và duy trì các hoạt động kinh doanh hiện có, các công ty cần sự giúp đỡ từ nhân viên của họ. Nghiên cứu đã đưa ra ở phía trên cho thấy rằng các nhân viên sẵn sàng hơn nhiều - thậm chí háo hức - để làm chủ các công nghệ mới hơn so với các nhà tuyển dụng đánh giá. Họ muốn học các kỹ năng mới, ít nhất là vì họ biết họ sẽ cần họ để duy trì việc làm. Đầu tư vào cả công nghệ và đào tạo sẽ giúp các công ty thực hiện chuyển đổi suôn sẻ sang doanh nghiệp thông minh. Các công ty thực hiện điều này sẽ vượt trội so với các đối thủ cạnh tranh vì họ sẽ mở ra tài năng con người, những thứmà máy vẫn không thể phù hợp và cần thiết cho sự phát triển - sáng tạo, thấu cảm, giao tiếp, khả năng thích ứng và giải quyết vấn đề. Devin Fidler, giám đốc nghiên cứu của Viện Tương lai cho biết: “Khi tự động hóa cơ bản và machine learning trở thành hàng hóa”, các kỹ năng con người sẽ trở nên có giá trị hơn.

Cuộc tranh luận về công nghệ và việc làm sẽ còn tiếp tục. Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải theo dõi cuộc tranh luận này - và tham gia vào nó. Và cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu đầy đủ ý nghĩa của các công nghệ thông minh trong công việc. Trong khi chờ đợi, các công ty hãy chủ động nắm quyền kiểm soát những gì có thể được thực hiện để chuẩn bị định vị bản thân để phát triển mạnh trong thời đại mới này.

 

Nguồn : Theo SAGA.VN
Hạnh Chi