Tổ Chức Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) Có Thể Giải Quyết Vấn Đề Kinh Tế Toàn Cầu?

31/10/2014 - 21:36 13648     0

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) được thành lập vào năm 1944 với một nhiệm vụ tiên quyết là quản lý  hệ thống tiền tệ, đảm bảo sự ổn định tỷ giá hối đoái và loại bỏ những cản trở  hoạt động thương mại.

Nguồn gốc sâu xa của sự ra đời của IMF là cuộc Thế chiến thứ II cùng với cuộc Đại khủng hoảng diễn ra ở Hoa Kỳ kéo theo hệ lụy là một loạt các nền kinh tế trên thế giời bị tàn phá. Trong những năm qua, IMF đã giúp các nước vượt qua nhiều giai đoạn kinh tế khó khăn khác nhau. Tổ chức này hiện đang tiếp tục phát triển và thích ứng với nền kinh tế thế giới luôn thay đổi. Chúng ta sẽ xem xét vai trò của IMF, cũng như các vấn đề kinh tế, mức độ ảnh hưởng của tổ chức này đối với một số quốc gia, và những thành công cũng như thất bại của nó.

Quỹ tiền tệ quốc tế

Vai trò của IMF trong nền kinh tế toàn cu

Đối với nhiều quốc gia, IMF luôn là tổ chức giúp đỡ họ trong thời kỳ kinh tế khó khăn. Trong những năm qua, tổ chức này đã đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp các nước phục hồi thông qua các biện pháp viện trợ kinh tế. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong nhiều vai trò của IMF trong các vấn đề kinh tế toàn cầu.

 IMF lấy vốn từ đâu ?

IMF được tài trợ bởi một hệ thống Quota được đóng góp bởi mỗi nước dựa trên quy mô của nền kinh tế quốc gia đó cũng như tầm quan trọng về mặt chính trị của quốc gia này đối với thương mại và tài chính thế giới. Khi tham gia vào tổ chức này mỗi quốc gia phải đóng góp  25% mức hạn ngạch nêu trên bằng đô la Mỹ, euro,đồng yên nhật hoặc bảng Anh, 75% còn lại có thể được đóng góp bằng đồng tiền riêng của quốc gia đó. Nhìn chung, cứ năm năm một lần, hệ thống này được đánh giá và căn chỉnh lại. Từ đó IMF có thẩm quyền sử dụng khoản đóng góp các nước có kinh tế mạnh để cho các nước đang phát triển vay. Với tư cách là bên ủy thác IMF cũng nhận được vốn viện trợ từ các quỹ tín thác nơi mà tổ chức này hoạt động như người được ủy thác. Khỏan tiền này xuất phát từ sự đóng góp từ các thành viên chứ không phải từ với Quota, được sử dụng để cho các nước có thu nhập thấp vay với lãi suất thấp và các hình thức xóa nợ.

Cho vay

Khi một quốc gia xin một khoản vay, IMF sẽ cung cấp một số tiền cần thiết để giúp xây dựng lại hoặc ổn định hệ thống tiền tệ, tái thiết lập tăng trưởng kinh tế và tiếp tục nhập khẩu. Một số các khoản cho vay bao gồm:

  • Khoản vay Poverty Reduction and Growth Facility (PRGF).Đây là những khoản vay lãi suất thấp cho các nước có thu nhập thấp để xóa đói gỉam nghèo và thúc đẩy tăng trưởng đất nước.
  • Khoản vay Exogenous Shocks Facility (ESF). Là các khoản vay cho các nước thu nhập thấp có chuyển biến kinh tế tiêu cực như thay đổi giá cả hàng hóa, thiên tai và chiến tranh làm gián đoạn thương mại,...) mà chính phủ không thể kiểm soát được.
  • Stand By Arrangements (SBA). Khoản vay được sử dụng để giúp các nước gặp vấn đề về cán cân thanh toán trong ngắn hạn
  • Extended Fund Facility (EFF). Quỹ này được sử dụng để hỗ trợ các nước gặp vấn đề về cán cân thanh toán trong dài hạn, đòi hỏi cải cách lại toàn bộ nền kinh tế
  • Supplemental Reserve Facility (SRF). Khoản này được cung cấp để giải quyết các vấn đề tài chính trong ngắn hạn trên quy mô lớn, như việc mất lòng tin của các nhà đầu tư trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á đã gây ra thất thoát lượng tiền lớn dẫn đến việc IMF phải viện trợ một khoản khổng lồ.
  • Khoản vay Emergency Assistance. Chúng được tạo ra để hỗ trợ cho các quốc gia gặp phải thiên tai hoặc chiến tranh.

Giám sát

IMF theo dõi và giám sát nền kinh tế và các chính sách kinh tế của các nước thành viên trong đó hai nhiệm vụ chính trong việc giám sát là giám sát quốc gia và giám sát đa phương. Thông qua giám sát quốc gia, IMF đến thăm từng quốc gia mỗi năm một lần để đánh giá các chính sách kinh tế và hướng đi của quốc gia đó. Kết quả đánh giá được IMF công bố trong tài liệu Public Information Notice. Cách thứ hai, giám sát đa phương, là khi IMF khảo sát các xu hướng kinh tế toàn cầu và khu vực. Kết quả được báo cáo hai lần một năm qua Báo cáo toàn cảnh kinh tế thế giới (World Economic Outlook) và Báo cáo ổn định tài chính toàn cầu (Global Financial Stability Report). Hai bản báo cáo này chỉ ra các vấn đề và rủi ro tiềm tàng cho nền kinh tế thế giới và thị trường các tài chính. Báo cáo toàn cảnh kinh tế khu vực cung cấp nhiều chi tiết và phân tích cụ thể hơn.

H tr chuyên môn

IMF giúp các nước triển khai các công tác về vấn đề kinh tế và tài chính của họ. Hoạt động dành cho bất kỳ quốc gia thành viên nào yêu cầu được hỗ trợ, và điển hình là các nước có thu nhập thấp và trung bình. Thông qua việc sử dụng các gói hỗ trợ chuyên môn này, IMF có thể thực hiện việc giám sát hiệu quả và cho vay để giúp các nước này tránh những cạm bẫy kinh tế, tạo ra tăng trưởng kinh tế bền vững. Hỗ trợ chuyên môn giúp các nước tăng cường chính sách kinh tế, chính sách thuế, chính sách tiền tệ, hệ thống tỷ giá hối đoái và sự ổn định hệ thống tài chính.

Mc đ nh hưng

Với hơn 185 thành viên, một số thành viên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có ảnh hưởng lớn hơn đối với các chính sách và quyết định của tổ chức này so với những thành viên khác. Trong đó Hoa Kỳ và Châu Âu có tầm ảnh hưởng lớn nhất  trong Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

 Hoa Kỳ - Hoa Kỳ có quyền bỏ phiếu lớn nhất trong Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) với tỷ lệ 16,8%, và đóng góp Quota  lớn hơn bất kỳ quốc gia nào. Trong những năm qua, đã có nhiều lời cáo buộc rằng Mỹ đã lợi dụng IMF để hỗ trợ các quốc gia có tầm quan trọng chiến lược với Mỹ, chứ không phải dựa trên nhu cầu kinh tế. Rất nhiều thành viên cảm thấy họ cần phải có nhiều quyền quyết định hơn trong hoạt động của tổ chức này trong việc quyết định cách thức giúp đỡ các quốc gia khác.

 Châu Âu - Nhiều nước châu Âu đã phản đối những nỗ lực điều chỉnh lại quyền biểu quyết và tầm ảnh hưởng trong Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Trong quá khứ, vị trí  điều hành của tổ chức nàyđược nắm giữ bởi một người châu Âu. Tuy nhiên, khi thế giới liên tục đổi thay nhu cầu phát ngôn của một số nền kinh tế mới nổi tăng lên. Hiện cũng có ý kiến cho rằng EU đang tích cực đẩy mạnh Quata để tăng cường tiếng nói của mình. Còn nếu như mỗi quốc gia riêng lẻ chỉ muốn đơn phương duy trì tầm ảnh hưởng của họ thì tiếng nói của Châu Âu sẽ tiếp tục giảm chứ không tăng.

Nhng thành công và tht bi ca Qu Tin t Quc tế (IMF)

IMF đã gặt hái nhiều thành công nhưng cũng gặp không ít thất bại. Dưới đây chúng tôi sẽ điểm lại một số ví dụ nổi bật về thành công và thất bại trước đây của IMF.

 Jordan - Jordan đã bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến tranh với Israel, nội chiến và một cuộc suy thoái kinh tế lớn. Năm 1989 cả nước có tỷ lệ thất nghiệp là 30-35% Và bị thiệt hại nặng nề do không có khả năng để chi trả các khoản vay của mình. Quốc gia này đã chấp thuận một loạt các cải cách năm năm do IMF đề ra. Cuộc chiến tranh vùng Vịnh và sự quay trở về của 230.000 người Jordan do của cuộc xâm lược Kuwait của Iraq đã gây áp lực lên chính phủ, do tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục gia tăng. Trong giai đoạn từ 1993 đến 1999, IMF gia hạn thêm 3 khỏan vay lớn cho Jordan. Kết quả là chính phủ đã tiến hành các cuộc cải cách lớn về sự tư hữu hóa, thuế, đầu tư nước ngoài và nới lỏng chính sách thương mại. Đến năm 2000, quốc gia này đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), và một năm sau đó đã ký một hiệp định thương mại tự do với Hoa Kỳ. Jordan đã thành công  trong việc giảm toàn bộ số nợ phải trả và tái cơ cấu nợ ở mức có thể xoay xở được. Jordan là một ví dụ về việc IMF có thể vực lại một nền kinh tế trên bờ phá sản thành một thành viên tích cực của nền kinh tế toàn cầu.

 Tanzania - Năm 1985, IMF đến Tanzania với mục đích biến một nhà nước xã hội chủ nghĩa, vỡ nợ trở thành một quốc gia có đóng góp mạnh mẽ cho nền kinh tế thế giới. Nhưng công cuộc này IMF không những không đem lại lợi ích gì mà còn tạo thêm nhiều rào cản cho nên kinh tế đó. Những bước đầu tiên là giảm bớt các rào cản thương mại, cắt giảm các chương trình của chính phủ và bán các công ty quốc daonh. Đến năm 2000, ngành công nghiệp chăm sóc sức khỏe miễn phí bắt đầu tính phí bệnh nhân và tỷ lệ AIDS trong nước nhảy vọt lên 8%. Hệ thống giáo dục miễn phí bắt đầu thu hoc phí, và việc đăng ký nhập học ở mức 80%, giảm xuống còn 66%. Do đó, tỷ lệ mù chữ của đất nước đã tăng lên gần 50%. Ngoài ra, trong giai đoạn từ 1985 đến 2000, thu nhập bình quân trên đầu người giảm từ 309 USD xuống còn 210 USD. Trường hợp này, phản ánh chiến lược sai lầm của IMF là áp dụng mù quáng 1 phương thức thành công ở một quốc gia tại một đất nước có hoàn cảnh và tính chất hoàn toàn khác biệt dẫn đến tác động tiêu cực.

 Kết lun

IMF đóng một vai trò rất hữu ích trong nền kinh tế thế giới, Điều này không ai có thể chối bỏ. Thông qua việc sử dụng các chức  năng cho vay, giám sát và hỗ trợ chuyên môn, nó còn đóng một vai trò quan trọng trong việc tìm ra các vấn đề tiềm tàng và có thể giúp các quốc gia đóng góp cho nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, các quốc gia như Mỹ và các nước châu Âu vẫn giữ vị trí chủ đạo trong bộ phận lãnh đạo cấp cao của IMF, và IMF cũng có những thành công cũng như thất bại. Tuy rằng không có tổ chức nào là hoàn hảo cả nhưng IMF vẫn đang theo đuổi sứ mệnh đặt ra từ khi thành lập và tiếp tục phát huy vai trò của nó trong sự thay đổi không ngừng của thế giới.