Tại Sao Blockchain Khó Triển Khai?

Uyên Hoàng
17/01/2020 - 07:00 223     0

Có nhiều lời đồn thổi về công nghệ blockchain. Theo đó, Blockchain được cho rằng có thể:

  • Giải quyết bất bình đẳng thu nhập
  • Làm cho tất cả dữ liệu luôn được an toàn
  • Làm cho mọi thứ hiệu quả hơn và được tin tưởng hơn
  • Cứu vớt các sinh mạng

Dù sao thì blockchain là cái quái gì vậy? Và nó thực sự có thể làm tất cả những điều này sao? Blockchain có thể mang lại điều gì đó tuyệt vời cho các ngành công nghiệp đa dạng khác nhau như chăm sóc sức khỏe, tài chính, quản lý chuỗi cung ứng và bản quyền âm nhạc không?

Và có phải việc bạn hiểu về Bitcoin đồng nghĩa với việc bạn có thể trở thành chuyên gia về blockchain? Làm thế nào bạn có thể sử dụng Bitcoin nhưng nói xấu về công nghệ đằng sau nó?

Trong bài viết này, tôi tìm cách trả lời các câu hỏi rằng blockchain là gì và quan trọng hơn, điều gì không phải là blockchain.

 

Blockchain là gì?

Để kiểm tra tính chính xác của một số lời đồn, chúng ta phải xác định blockchain là gì và ở đây có rất nhiều điều nhầm lẫn. Nhiều công ty sử dụng từ “blockchain” để nói về một loại thiết bị ma thuật tuyệt vời nào đó mà tất cả dữ liệu của họ sẽ không bao giờ bị sai. Một thiết bị như vậy, tất nhiên, không tồn tại, ít nhất là khi liên quan đến thế giới thực.

Vậy blockchain là gì? Về mặt kỹ thuật, blockchain là một chuỗi các khối được liên kết và mỗi khối là một danh sách các giao dịch được sắp xếp có thứ tự. Nếu bạn vẫn chưa hiểu, bạn có thể nghĩ blockchain là một tập hợp con của cơ sở dữ liệu, với một vài thuộc tính bổ sung.

Điểm chính người ta dùng để phân biệt blockchain với cơ sở dữ liệu thông thường là các quy tắc cụ thể về cách đưa dữ liệu vào các tệp cơ sở dữ liệu. Nghĩa là, nó không thể xung đột với một số dữ liệu khác đã có trong cơ sở dữ liệu (tính nhất quán), nó được nối thêm vào (tính không thay đổi) và dữ liệu được khóa cho chủ sở hữu (tính có thể sở hữu), nó có thể sao chép và có tính khả dụng. Cuối cùng, mọi người đều đồng ý về những thứ trong tệp cơ sở dữ liệu (tính hợp quy) mà không phải thông qua một tổ chức tập trung nào (tính phi tập trung).

Điểm cuối cùng được miêu tả ở trên thực sự là mục tiêu theo đuổi của blockchain. Tính phi tập trung trong blockchain rất hấp dẫn bởi vì nó ngụ ý không có điểm thất bại duy nhất. Nghĩa là, sẽ không có cơ quan duy nhất nào có thể lấy đi tài sản của bạn hoặc thay đổi “lịch sử” để phù hợp với nhu cầu của họ. Công cụ kiểm toán này trong lĩnh vụ số, nơi bạn không thể tin tưởng bất cứ ai, là lợi ích mà tất cả mọi người đang hoạt động trong lĩnh vực công nghệ đang tìm kiếm. Lợi ích này, tuy nhiên, đi kèm với một chi phí lớn.

Chi phí của các Blockchain

Công việc kiểm toán không được kiểm soát bởi bất kỳ bên nào chắc chắn có ích, nhưng mất nhiều chi phí để tạo ra một hệ thống như vậy. Hãy cùng kiểm tra một số vấn đề.

Phát triển chặt chẽ hơn và chậm hơn

Tạo ra một hệ thống nhất quán có thể chứng minh không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Một lỗi nhỏ có thể làm hỏng toàn bộ cơ sở dữ liệu hoặc khiến một số cơ sở dữ liệu khác biệt với các cơ sở dữ liệu khác. Tất nhiên, một cơ sở dữ liệu bị hỏng hoặc bị phân tách không thể đảm bảo tính nhất quán. Hơn nữa, tất cả các hệ thống như vậy phải được thiết kế ngay từ đầu để có được sự nhất quán. Không có sự “di chuyển nhanh và thay đổi mọi thứ” trong một blockchain. Nếu bạn phá vỡ mọi thứ, bạn sẽ mất tính nhất quán, blockchain bị hỏng và trở nên vô giá trị.

Có thể bạn đang nghĩ, tại sao bạn có thể sửa lỗi cơ sở dữ liệu hoặc bắt đầu lại và tiếp tục? Điều đó sẽ dễ dàng để làm trong một hệ thống tập trung, nhưng điều này rất khó trong một hệ thống phi tập trung. Bạn cần sự đồng thuận, hoặc sự đồng ý của tất cả người chơi trong hệ thống, để thay đổi cơ sở dữ liệu. Blockchain phải là một tài nguyên công cộng mà không thuộc sự kiểm soát của một thực thể duy nhất (tính phi tập trung), hay việc dành toàn bộ nỗ lực là một cách rất tốn kém chỉ để tạo ra một cơ sở dữ liệu tập trung, chậm chạp.

Những cấu trúc rất khó thiết kế

Việc thêm các cấu trúc phù hợp khuyến khích Blockchain làm việc dễ dàng và đảm bảo rằng tất cả các tác nhân trong hệ thống không bị lạm dụng hoặc làm hỏng cơ sở dữ liệu cũng là một sự cân nhắc lớn. Một blockchain có thể phù hợp, nhưng điều đó không hữu ích lắm nếu nó có rất nhiều dữ liệu phù phiếm, vô dụng trong đó bởi vì chi phí đưa dữ liệu vào đó rất thấp. Một blockchain nhất quán không hẳn sẽ hữu ích nếu nó gần như không có dữ liệu vì chi phí đưa dữ liệu vào đó quá cao.

Vậy nguồn dữ liệu tài chính từ đâu mà ra? Làm thế nào bạn có thể đảm bảo rằng phần thưởng được liên kết với các mục tiêu mạng? Tại sao các “điểm nút” (máy tính tham gia vào mạng lưới) giữ hoặc cập nhật dữ liệu và điều gì khiến chúng chọn một phần dữ liệu khác khi chúng bị xung đột? Đây là tất cả các câu hỏi khuyến khích cần câu trả lời đúng và chúng cần được căn chỉnh không chỉ ngay từ đầu mà còn ở tất cả các điểm trong tương lai khi công nghệ và các công ty thay đổi, nếu không thì blockchain sẽ không hữu ích.

Một lần nữa, bạn có thể tự hỏi tại sao bạn không thể sửa chữa cơ sở dữ liệu. Một lần nữa, điều này là dễ dàng trong một hệ thống tập trung, nhưng trong một hệ thống phi tập trung, bạn chỉ đơn giản là không thể thay đổi bất cứ điều gì mà không có sự đồng thuận. Sẽ không có bất kỳ bản sửa lỗi nào, trừ khi có sự đồng ý của mọi người.

Bảo trì rất tốn kém

Một cơ sở dữ liệu tập trung truyền thống chỉ cần được ghi vào một lần. Một blockchain cần phải được viết đến hàng ngàn lần. Một cơ sở dữ liệu tập trung truyền thống chỉ cần kiểm tra dữ liệu một lần. Một blockchain cần kiểm tra dữ liệu hàng ngàn lần. Một cơ sở dữ liệu tập trung truyền thống chỉ cần truyền dữ liệu để lưu trữ một lần. Một blockchain cần truyền dữ liệu hàng ngàn lần.

Các chi phí để duy trì một blockchain là các đơn đặt hàng có cường độ cao hơn và chi phí cần phải được chứng minh bằng tiện ích. Hầu hết các ứng dụng đang tìm kiếm một số thuộc tính được nêu trước đó như tính nhất quán và độ tin cậy có thể có được những thứ như vậy với giá rẻ hơn rất nhiều khi sử dụng các công cụ kiểm tra tính toàn vẹn, biên nhận và sao lưu.

Người dùng có chủ quyền

Điều này có thể thực sự tốt khi các công ty không thích phải chịu trách nhiệm về việc có dữ liệu người dùng ngay từ đầu. Tuy nhiên, điều này có thể là xấu nếu người dùng có “hành vi sai trái”. Không có cách nào để loại bỏ người dùng cố tình spam blockchain của bạn với dữ liệu không đâu hoặc đã tìm ra cách để kiếm lợi nhuận dựa trên việc gây ra nhiều bất tiện cho người dùng khác. Điều này có liên quan đến quan sát ở trên rằng các cấu trúc được khuyến khích phải được thiết kế thực sự, thực sự tốt ở chỗ người dùng tìm ra cách khai thác và không có khả năng từ bỏ điều đó, đặc biệt là nếu có lợi cho người dùng.

Bạn có thể nghĩ rằng bạn có thể đơn giản từ chối cung cấp dịch vụ cho người dùng xấu, điều này sẽ rất dễ thực hiện trong một dịch vụ tập trung. Tuy nhiên, không giống như một dịch vụ tập trung, việc từ chối dịch vụ là khó khăn vì không một cá nhân nào có quyền loại bỏ bất kỳ ai trong hệ thống phân quyền. Blockchain phải vô tư và thực thi các quy tắc được xác định bởi phần mềm. Nếu các quy tắc không đủ để ngăn chặn hành vi xấu, bạn sẽ gặp vấn đề. Ở đây không có tinh thần của pháp luật. Bạn chỉ đơn giản là phải đối phó với các người dùng xấu hoặc cư xử không đúng đắn, và điều đó có thể trong một thời gian rất dài.

Tất cả các nâng cấp là tự nguyện

Nâng cấp bắt buộc không phải là một lựa chọn. Những người dùng khác trên mạng không có nghĩa vụ phải thay đổi phần mềm của bạn. Nếu họ làm như vậy, một hệ thống như vậy sẽ dễ dàng hơn nhiều, nhanh hơn và rẻ hơn để xây dựng như một hệ thống tập trung. Điểm quan trọng của blockchain là nó không thuộc quyền kiểm soát của một cá nhân duy nhất nào và điều này bị vi phạm với việc nâng cấp bắt buộc.

Thay vào đó, tất cả các nâng cấp phải tương thích ngược. Điều này rõ ràng là khá khó khăn, đặc biệt nếu bạn muốn thêm các tính năng mới và thậm chí khó hơn khi suy nghĩ từ góc độ thử nghiệm. Mỗi phiên bản của phần mềm thêm rất nhiều vào ma trận thử nghiệm và kéo dài thời gian phát hành.

Một lần nữa, nếu đây là một hệ thống tập trung, điều này sẽ rất dễ sửa nếu không còn sử dụng các hệ thống cũ. Tuy nhiên, bạn không thể làm điều này trong một hệ thống phi tập trung vì bạn không thể ép buộc bất cứ ai làm bất cứ điều gì.

Mở rộng quy mô thực sự khó khăn

Cuối cùng, việc mở rộng quy mô sẽ vô cùng khó khăn trong một hệ thống tập trung truyền thống. Lý do vô cùng rõ ràng. Dữ liệu tương tự phải có mặt ở hàng trăm hoặc hàng ngàn nơi hơn là ở một nơi duy nhất. Chi phí truyền tải, xác minh và lưu trữ là rất lớn vì mỗi bản sao của cơ sở dữ liệu phải trả cho chúng thay vì các chi phí đó chỉ cần được trả một lần trong cơ sở dữ liệu tập trung truyền thống.

Tất nhiên, bạn có thể giảm gánh nặng bằng cách giảm số lượng “nút” mạng. Nhưng sau đó, hãy tự hỏi tại sao bạn cần một hệ thống phi tập trung? Tại sao không tạo một cơ sở dữ liệu tập trung nếu chi phí mở rộng là mối quan tâm chính?

Tập trung dễ dàng hơn nhiều

Các hệ thống phi tập trung rất khó để làm việc, tốn kém để duy trì, khó nâng cấp và mở rộng. Một cơ sở dữ liệu tập trung nhanh hơn nhiều, ít tốn kém hơn, dễ bảo trì và dễ nâng cấp hơn so với blockchain. Vậy tại sao mọi người cứ sử dụng blockchain như thể thuốc chữa bách bệnh cho tất cả các vấn đề của họ?

Đầu tiên, rất nhiều ngành công nghiệp đang được bán trên blockchain thực sự quá hạn cho việc nâng cấp cơ sở hạ tầng CNTT của họ. Các phần mềm của giới tài chính đang chạy trên nền tảng của những năm 70. Phần mềm quản lý chuỗi cung ứng vừa khó sử dụng vừa khó cài đặt. Hầu hết các công ty trong các ngành này chống lại việc nâng cấp vì rủi ro liên quan. Có rất nhiều nâng cấp cơ sở hạ tầng có giá hàng trăm triệu và cuối cùng vẫn khôi phục lại ban đầu. Blockchain là một cách để bán các bản nâng cấp cơ sở hạ tầng CNTT này và khiến chúng hấp dẫn hơn một chút.

Thứ hai, nói về blockchain là một cách để làm trông như bạn đang dẫn đầu về khía cạnh công nghệ. Dù muốn hay không, từ “blockchain”, tự có một cuộc sống riêng của nó. Rất ít người thực sự hiểu nó là gì, nhưng sử dụng những từ này như một cách để nghe thông minh hơn. Cũng giống “đám mây”, có nghĩa là máy tính của một người khác, AI có nghĩa là một thuật toán được điều chỉnh, trong trường hợp này, blockchain có nghĩa là một cơ sở dữ liệu chậm và tốn kém.

Thứ ba, mọi người thực sự không thích sự kiểm soát của chính phủ đối với một số ngành công nghiệp nhất định và muốn có một cơ chế xét xử khác với khung pháp lý thường chậm và tốn kém. Đối với họ, blockchain thực sự chỉ là một cách để thoát khỏi bộ máy nặng nề của quy định của chính phủ. Điều này là quá tải so với những gì blockchain có thể làm. Blockchain không có phép màu để giải quyết xung đột của con người.

Kết quả là rất nhiều người bị thổi phồng về những lời hứa Blockchain có thể làm được mà không thực sự hiểu các khả năng hoặc chi phí phải bỏ ra. Điều tệ hại hơn, các chi tiết kỹ thuật thực tế và chi phí được trừu tượng hóa từ rất rất nhiều VC và giám đốc điều hành bằng cách giấu đi những gì một blockchain có thể và không thể làm được. Những người dưới quyền họ trở nên sợ hãi khi nói về tình trạng “hoàng đế không quần áo” và chúng ta có tình huống mà chúng ta có hiện nay.

Vậy điểm tốt của blockchain là gì?

Một blockchain rất đắt so với các cơ sở dữ liệu tập trung. Vì vậy, lý do duy nhất bạn nên sử dụng blockchain là để trở nên phi tập trung. Đó là, loại bỏ sự cố hoặc sự kiểm soát tại một điểm duy nhất.

Điều này có nghĩa là phần mềm hoặc cơ sở dữ liệu không được thay đổi thường xuyên một cách tự nhiên, nếu có. Cần có một chút mặt trái để nâng cấp và nhiều nhược điểm làm hỏng hoặc thay đổi các quy tắc.

Hầu hết các ngành công nghiệp không như thế này. Hầu hết các ngành công nghiệp yêu cầu các tính năng mới hoặc nâng cấp và sự tự do thay đổi, mở rộng khi cần thiết. Việc cho rằng blockchains khó nâng cấp, khó thay đổi và khó mở rộng quy mô, hầu hết các ngành công nghiệp không có nhiều khả năng sử dụng blockchain.

Một ngoại lệ mà chúng tôi đã tìm thấy là tiền. Không giống như hầu hết các trường hợp sử dụng công nghiệp, tiền sẽ tốt hơn nếu nó không thay đổi. Bất biến và khó khăn trong việc thay đổi các quy tắc là một tích cực cho tiền tệ và không gây bất lợi. Đây là lý do tại sao blockchain là công cụ phù hợp cho công việc khi nó đã được sự dụng trong Bitcoin.

Điều mà rõ ràng là rất nhiều công ty đang tìm cách sử dụng blockchain hoàn toàn không thực sự muốn một blockchain, mà là nâng cấp CNTT cho ngành công nghiệp cụ thể của họ. Điều này tốt, nhưng sử dụng từ blockchain để đạt được điều đó là không trung thực và vượt quá khả năng của nó.

Phần kết luận

Blockchain là một thuật ngữ phổ biến ngày nay và thật không may là “blockchain không phải bitcoin”. Nếu bạn là một dịch vụ tập trung, một blockchain sẽ không giúp bạn có được bất cứ thứ gì mà bạn có thể kiếm được với giá rẻ hơn hàng nghìn lần với cơ sở dữ liệu tập trung. Nếu bạn là một dịch vụ phi tập trung, thì bạn có thể tự lừa mình và không nhận ra những điểm thất bại tồn tại trong hệ thống của bạn. Sẽ không có một người bạn nào trong một dịch vụ phi tập trung thực sự.

Trò đùa lớn nhất trong toàn bộ bài viết này

Quay trở lại đầu năm 2000, có rất nhiều nhà quản trị trong ngành công nghệ đã sử dụng Java và XML. Mặc dù hai thứ này là công cụ và không phải là sản phẩm thực tế, nhiều giám đốc điều hành vẫn khăng khăng sử dụng chúng, bất chấp độ tương thích thấp của chúng mà các kĩ sư của họ cố gắng đạt được. Blockchain rất giống như vậy. Tập trung vào các vấn đề bạn giải quyết và các công cụ sẽ khiến chúng trở nên dễ dàng. Tập trung vào các công cụ mà bạn muốn sử dụng và cuối cùng bạn sẽ tạo ra những cỗ máy Rube Goldberg không thể đặc biệt làm gì tốt.

Theo một nghĩa nào đó, các quan niệm hiện tại về blockchain đang cố gắng làm điều không thể. Họ muốn bảo mật của một hệ thống phi tập trung với sự kiểm soát của một hệ thống tập trung. Mong muốn là tốt nhất của cả hai thế giới, nhưng những gì họ cuối cùng nhận được là tồi tệ nhất. Bạn nhận được các chi phí và khó khăn của một hệ thống phi tập trung với các chế độ thất bại của một hệ thống tập trung.

Blockchain được sử dụng quá nhiều như một từ thông dụng để bán rất nhiều món hàng vô dụng. Chúng ta càng nhanh chóng thoát khỏi sự cường điệu, chúng ta sẽ càng làm tốt hơn về lâu dài.

 
Nguồn : THEO SAGA.VN
Uyên Hoàng
Uyên Hoàng