Làm Thế Nào Để Ngừng Việc Ậm Ừ Trong Khi Nói Chuyện

16/01/2015 - 23:07 7601     0

Từ đệm (Filler words) là gì? Một cách vô ý, khi nói tiếng Anh chúng ta thường sử dụng những từ đệm như “um”, “ahh”, “so”, “like” hay “you know”, những từ dùng để lấp khoảng thời gian tạm ngừng trong khi nói hay đang diễn thuyết. Trong tiếng Việt cũng vậy, việc sử dụng những từ này quá nhiều sẽ làm giảm uy tín của một diễn giả, hoặc đánh mất cơ hội của bạn trong buổi phỏng vấn.

Nếu người ta sản xuất chương trình truyền hình thực tế "Survivor" cho ngôn từ, tôi muốn bỏ phiếu loại bỏ từ "thật đấy." Người ta vẫn hay sử dụng từ này trong câu một cách vô nghĩa. Để tôi lấy ví dụ cho bạn xem:

“Lúc này đây, tôi là người đói nhất trên thế giới này, thật đấy.”

“Tôi chuẩn bị đập cái máy in này, thật đấy.”

“Máy pha cà phê là thứ chậm nhất trên hành tinh này thật đấy.”

Các bạn nghe quen quen phải không? Có lẽ thậm chí bạn cũng dùng từ này như vậy đấy. Không riêng gì bạn đâu. Tương tự như "ừm" và "ờ", "thật đấy" đã trở thành một từ đệm được đưa vào câu một cách không cần thiết.

Những từ khác gồm có:

Chỉ là...

Như là...

Thật ra thì..

Vậy thì...

Thành thật mà nói... (cứ như thể từ trước đến giờ bạn toàn nói dối vậy!)

Từ đệm của bạn là gì? Có lẽ bạn có dùng mà bạn không hề biết.

Vài năm trước, một khách hàng gửi tôi đến Úc. Tôi muốn mọi người chú ý đến lời tôi nói, và tôi bắt đầu sử dụng từ "thực sự" để tăng thêm độ tin cậy. Thực sự, thực sự, thực sự. Tôi dùng nó khắp mọi nơi. Khi bắt đầu để ý đến thói quen này, tôi đã tập trung cố gắng từ bỏ, và tôi đã bỏ được tật xấu đó.

Hãy chú ý các thói quen trong khi nói của bạn, và xem xem mình hay dùng từ đệm nào. Chúng ta dùng những từ này thường là do “nhiễm” từ người khác. Đôi khi chúng ta lại dùng chúng một cách vô thức, như khi đang thuyết trình, khi đang hào hứng hay lo lắng, hoặc khi phải đưa ra tin xấu.

Các từ đệm có thể được phân chia thành một vài nhóm với mục đích sử dụng khác nhau như dưới đây:

Từ nối

Đó là những từ đệm thêm vào giữa các mệnh đề - khi chúng ta cần ngắt câu.

Thay vì nói: "Tôi tên là Ben và tôi có ba cậu con trai yêu thể thao. Vào mùa xuân, tôi dành nhiều thời gian cho các trận bóng chày. Tuần trước, tôi đi xem sáu trận khác nhau," bạn sẽ nói thế này: "Tôi tên là Ben và ừ, tôi có ba đứa con yêu thể thao. Vào mùa xuân, tôi dành, ờ, nhiều thời gian tại các trận bóng chày. Như tuần trước chả hạn, tôi đã đi xem, ừm, sáu trận khác nhau."

Dù là đọc ví dụ trên trong bài viết này hay nghe một người nói như thế với bạn ở ngoài đời, thật khó chịu phải không nào? Tất cả chúng ta đều đã nghe người khác nói kiểu như vậy. Rất có thể bạn cũng đã nói như thế.

Tăng kịch tính

Từ đệm cũng có thể được sử dụng để nhấn mạnh và tăng phần kịch tính. "Có đến như kiểu một triệu con muỗi", hay "Họ đã hỏi tôi làm thế nào để tìm kiếm trên LinkedIn, thật đấy." Chúng ta đều thích kịch tính hóa khi kể chuyện, nhưng ở vị trí người nghe, những từ lặp đi lặp lại như "như kiểu" và "thật đấy" thật khó chịu, và có thể khiến lời của người nói nghe không đáng tin.

“Đường băng"

Là những từ đệm mở đầu câu, giống như một đường băng dài trước chúng ta đi vào ý chính - hay nói cách khác, trước khi ý tưởng "cất cánh". Sẽ thuyết phục hơn nhiều nếu chúng ta bỏ đi những từ đệm cứ lặp đi lặp lại này. Những từ đệm đóng vai trò "đường băng" hay gặp là: "Vậy thì...", "Giống như...", "Thành thật mà nói...", "Theo lý thuyết..."

Xác nhận

Khi bạn yêu cầu sự cho phép hay tìm kiếm sự đồng thuận - bạn hay lặp đi lặp lại từ "đúng không?" ở cuối câu, hoặc "OK?" hoặc "Bạn biết đấy?" Đây là cách để chúng ta “giả vờ” xác nhận xem người nghe có đồng ý với mình hay không. Tôi nói "giả vờ" vì chúng thường được đặt ra dưới dạng câu hỏi.

Thỉnh thoảng sử dụng những từ này thì không sao; nhưng sẽ có vấn đề nếu nó lặp đi lặp lại quá nhiều khiến người khác không thể tập trung vào nội dung chính mà bạn muốn truyền tải. Bạn có thể không biết rằng: Loại bỏ từ đệm là một trong những việc đơn giản nhất trên đời.

Lời khuyên giúp từ bỏ các từ đệm

Bạn không chắc mình có sử dụng một (hoặc hai) từ đệm hay không ư? Hãy xem mình nói thế nào qua video; không có công cụ tốt hơn đâu. Camera không nói dối, đặc biệt là khi chúng ghi lại cả âm thanh.

1. Sử dụng tin nhắn thoại.  Khi nghe lại tin nhắn của mình, hãy lưu ý những từ bạn hay dùng một cách vô thức. Trong đợt huấn luyện một - một với các nhà quản lý và lãnh đạo, chúng tôi luôn đưa máy ghi âm cho học viên để họ biết mình đã vô tình sử dụng từ đệm như thế nào. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng chức năng “voice memo” trên chiếc điện thoại thông minh của mình (Vấn đề duy nhất là bạn phải thường xuyên dùng nó).

2. Tập dừng lại nhiều lần khi nói.  Sức mạnh của sự im lặng có tác động đáng kinh ngạc. Chỉ cần tạm dừng khi nói. Hãy thử thách chính mình, chỉ được phép nói tiếp đoạn đang dang dở khi từ tiếp theo bạn nói ra không phải là một từ đệm, mà là ý tiếp theo. Có thể bạn sẽ cảm thấy như mình đang ngừng lại một cách bất tận, nhưng để làm hài lòng người nghe thì điều bạn đang làm không hề phí hoài công sức đâu. Dần dần, những quãng ngừng sẽ ngắn đi.

3. Điều chỉnh âm lượng. Âm lượng, cao độ, và sự tự chủ khi cất lời sẽ làm hạn chế việc thêm những từ như "Ừ thì", và sẽ cuốn hút người nghe hơn.

4. Đừng suy nghĩ tiêu cực về bản thân. Nếu bạn cứ suy nghĩ tiêu cực (về việc mình nói quá nhiều từ như "ừm", "như kiểu" và "thành thật mà nói"), điều đó sẽ biến lo lắng của bạn thành hiện thực. Thay vào đó, hãy nghĩ đến những điều tích cực. Một trong những huấn luyện viên của chúng tôi yêu cầu mọi người nói to "Tôi là người biết dừng đúng thời điểm" (I am a person that perfectly pauses). Bạn sẽ phải nói chậm và phát âm từng từ một (với rất nhiều âm đầu được lặp lại), và việc này sẽ hướng sự chú ý của bạn tới những gì bạn có thể làm tốt.

Việc từ bỏ sử dụng từ đệm sẽ không mất thêm thời gian - nó chỉ cần thêm nỗ lực.

Hãy nói chậm lại và tạm dừng khi nói. Đây là tấm vé vàng.

Phần thưởng lớn cho việc này là: sự tín nhiệm cao từ phía người khác; sự truyền tải thông tin đến người khác thuyết phục hơn; trên hết là, một thông điệp rõ ràng không gây mất tập trung cho người nghe.