Cơ bản về hoán đổi tiền tệ

05/11/2014 - 22:31 17268     0

Hoán đổi tiền tệ là một công cụ tài chính thiết yếu được sử dụng bởi các ngân hàng, các tập đoàn đa quốc gia và các nhà tổ chức đầu tư.

Mặc dù chức năng của loại giao dịch hoán đổi này cũng tương tự như giao dịch hoán đổi lãi suất và hoán đổi cổ phần, một số ưu điểm chính rất lớn khiến cho hoán đổi tiền tệ đặc biệt hơn và do đó cũng phức tạp hơn một chút.
Một giao dịch hoán đổi tiền tệ bao gồm hai bên trao đổi một khoản tiền danh nghĩa với nhau để được tiếp cận với nguồn tiền mỗi bên mong muốn. Sau việc trao đổi danh nghĩa ban đầu, dòng tiền định kỳ sẽ được trao đổi với loại tiền tệ tương ứng.
Hãy dừng lại một phút để minh họa đầy đủ chức năng của một giao dịch hoán đổi tiền tệ.
 

Mục đích của giao dịch hoán đổi tiền tệ

Một công ty đa quốc gia  của Mỹ (Công ty A) muốn mở rộng hoạt động của mình vào Brazil. Đồng thời, một công ty của Brazil (Công ty B) đang tìm kiếm lối vào thị trường Mỹ. Vấn đề tài chính mà Công ty A thường sẽ phải đối mặt xuất phát từ việc các ngân hàng  Brazil không muốn mở rộng các khoản vay cho các tập đoàn quốc tế. Vì vậy, để có được một khoản vay tại Brazil, Công ty A có thể bị áp dụng một mức lãi suất cao đến 10%. Tương tự như vậy, Công ty B sẽ không thể đạt được khoản vay với lãi suất ưu đãi tại thị trường Mỹ. Các công ty của Brazil có thể chỉ tiếp cận được tín dụng ở mức lãi suất 9% .

Trong khi chi phí vay mượn trên thị trường quốc tế cao một cách bất hợp lý, cả hai công ty đều có lợi thế cạnh tranh cho việc vay vốn từ các ngân hàng trong nước của họ. Giả sử công ty A có thể vay từ một ngân hàng Mỹ với lãi suất 4% và Công ty B có thể vay từ các tổ chức trong nước với mức 5%. Lý do cho sự khác biệt trong lãi suất cho vay là mối quan hệ đối tác và các mối quan hệ qua lại thường xuyên mà doanh nghiệp thường thiết lập với các tổ chức cho vay trong nước của họ.

Thiết lập giao dịch hoán đổi ngoại tệ

Dựa trên lợi thế đi vay cạnh tranh của công ty trong thị trường nội địa, Công ty A sẽ vay khoản tiền mà Công ty B cần từ một ngân hàng Mỹ trong khi công ty B vay khoản tiền mà Công ty A cần thông qua một ngân hàng Brazil. Bằng cách này cả hai công ty đã giải quyết khoản vay cho công ty kia một cách hiệu quả. Các khoản vay sau đó được hoán đổi. Giả định rằng tỷ giá hối đoái giữa Brazil (BRL) và Mỹ (USD) là 1.60BRL/1.00 USD và cả hai công ty yêu cầu một khoản tiền tương đương, công ty của Brazil nhận được 100 triệu USD từ đối tác ở Mỹ để đổi lấy 160 triệu Real; sau đó các khoản tiền danh nghĩa này được hoán đổi.

Công ty A hiện giờ nắm giữ khoản tiền bằng đồng Real nó cần, trong khi Công ty B nắm quyền sở hữu đồng USD. Tuy nhiên, cả hai công ty phải trả lãi suất của các khoản vay cho các ngân hàng trong nước mình bằng loại tiền tệ đã vay ban đầu. Về cơ bản, mặc dù Công ty B hoán đổi BRL với USD, công ty vẫn phải hoàn thành nghĩa vụ của mình với ngân hàng Brazil về đồng Real. Công ty A cũng phải đối mặt với một tình huống tương tự với ngân hàng trong nước. Kết quả là, cả hai công ty sẽ phải trả một khoản lãi suất tương đương với chi phí vay của bên kia. Điểm cuối cùng này chính là cơ sở của những lợi thế mà  hoán đổi tiền tệ mang lại.

Ưu điểm của hoán đổi tiền tệ

Thay vì đi vay đồng Real với lãi suất 10%, Công ty A sẽ chỉ phải đáp ứng thanh toán khoản lãi suất 5% mà Công ty B đã thỏa thuận với các ngân hàng Brazil. Công ty A đã quản lý một cách hiệu quả để thay thế một khoản vay 10% bằng một khoản vay 5%. Tương tự, Công ty B không còn phải vay vốn từ các tổ chức của Mỹ ở mức lãi suất 9%, mà chỉ phải trả chi phí vay đồng USD phát sinh từ đối tác trao đổi. Theo kịch bản này, Công ty B đã thành công giảm hơn một nửa chi phí nợ . Thay vì vay từ các ngân hàng quốc tế, cả hai công ty đi vay trong nước và cho bên kia vay lại với lãi suất thấp hơn. Sơ đồ dưới đây mô tả những đặc điểm chung của một giao dịch hoán đổi tiền tệ.
 
 
Để đơn giản hơn, ví dụ nói trên đã bỏ qua vai trò của đại lý trao đổi, đóng vai trò là trung gian cho các giao dịch hoán đổi tiền tệ. Với sự tham gia của các đại lý, lãi suất trên thực tế có thể cao hơn một chút như một hình thức hoa hồng cho bên trung gian. Thông thường, chênh lệch trên giao dịch hoán đổi tiền tệ là khá thấp và phụ thuộc vào các khoản tiền  danh nghĩa và loại khách hàng, có thể dao động trong vòng 10 điểm cơ bản. Tức là, lãi suất vay thực tế của Công ty A và B là 5.1% và 4.1%, vẫn có lợi hơn so với mức lãi suất đi vay ở nước ngoài.

Đặc điểm cơ bản của hoán đổi tiền tệ

Có một vài đặc điểm cơ bản để phân biệt hoán đổi tiền tệ kiểu plain vanilla với các loại hợp đồng hoán đổi khác. Trái ngược với hợp đồng hoán đổi lãi suất và hoán đổi thu nhập kiểu plain vanilla, công cụ dựa trên tiền tệ này bao gồm giai đoạn trao đổi trực tiếp và trao đổi cuối cùng của khoản tiền danh nghĩa. Trong ví dụ trên, 100 triệu USD và 160 triệu Real được trao đổi tại giai đoạn đầu của hợp đồng. Tại thời điểm kết thúc, khoản tiền danh nghĩa được trả lại cho mỗi bên tương ứng. Công ty A sẽ phải trả lại khoản tiền danh nghĩa bằng Real cho Công ty B, và ngược lại. Tuy nhiên, giai đoạn trao đổi cuối cùng khiến cả hai công ty phải chịu rủi ro hối đoái bởi tỷ giá hối đoái sẽ không có khả năng duy trì ổn định ở mức 1.60BRL/1.00USD như ban đầu. 

Ngoài ra, hầu hết các giao dịch hoán đổi đều liên quan đến việc thanh toán ròng. Ví dụ, trong hoán đổi toàn bộ thu nhập, lợi nhuận từ một chỉ số có thể được hoán đổi với lợi nhuận từ một cổ phiếu cụ thể. Vào mỗi ngày thanh toán, lợi nhuận của bên này được khấu trừ vào lợi nhuận của bên kia và chỉ có một giao dịch thanh toán được thực hiện. Ngược lại, vì các khoản thanh toán định kỳ liên quan đến hoán đổi tiền tệ không cùng một loại tiền tệ, nên các khoản thanh toán không thể khấu trừ cho nhau. Tại mỗi thời kỳ thanh toán, cả hai bên phải có nghĩa vụ thanh toán cho đối tác của mình.

Lời kết

Hoán đổi tiền tệ thực chất là phái sinh của thị trường chứng khoán phi tập trung (OTC) phục vụ hai mục đích chính. Đầu tiên, như đã thảo luận trong bài viết này, nó có thể được sử dụng để giảm thiểu chi phí đi vay ở nước ngoài. Thứ hai, nó được coi như là công cụ phòng vệ trước nguy cơ tiếp xúc với rủi ro tỷ giá. Những tập đoàn quốc tế thường sử dụng công cụ này với mục đích thứ nhất, trong khi các nhà tổ chức đầu tư lại thường áp dụng giao dịch hoán đổi tiền tệ như một phần của một chiến lược phòng vệ rủi ro toàn diện.