Mùa thi đại học đang đến, các bạn trẻ rối bời vì không biết nên chọn nghề gì, trường gì để thi & học. Có bạn, chọn nghề theo sở thích của bố mẹ, có bạn theo phong trào, có bạn lại chọn nghề của thần tượng,… Để rồi, không ít bạn, đến lúc ra trường, đi làm mới nhận ra mình không phù hợp với công việc ấy. Thay đổi thì tiếc công ăn học. Tiếp tục thì lận đận cả đời vì cố gắng lắm vẫn không thể giỏi lên được.
Xin chia sẻ cùng các bạn một chút kinh nghiệm bản thân. Ở đây, tôi không bàn về vấn đề xác định nhu cầu xã hội và chọn nghề phù hợp với nhu cầu mà chỉ xin nói một chút về mô hình năng lực để trở thành người chuyên nghiệp.
Trong bất cứ ngành nghề, lĩnh vực nào, bạn chỉ thành công khi hội đủ 03 yếu tố: kiến thức tốt, kỹ năng tốt và thái độ tích cực/ tố chất phù hợp. Đây chính là mô hình năng lực ASK, có người còn viết là "KSA+". KSA+ được viết tắc từ:
K: Knowledge (kiến thức)
S: Skill (kỹ năng)
A: Attitude/ Actitive (tố chất, thái độ, tâm huyết)
Trong đó, kiến thức, kỹ năng chúng ta hoàn toàn có thể học được. Thái độ, tâm huyết tuy không dễ dàng thay đổi nhưng bạn vẫn có thể học và rèn luyện, cải thiện dần. Riêng tố chất là yếu tố bẩm sinh, gần như không thể thay đổi được.
Thế giới loài người được chia thành 32 nhóm tính cách. Mỗi nhóm tính cách sẽ thích hợp với một nghề hay nhóm nghề nghiệp tương ứng. Nếu bạn chọn đúng nghề phù hợp với nhóm tính cách của mình, bạn sẽ dễ dàng thành công. Bằng ngược lại, bạn sẽ phải cố gắng rất nhiều nhưng chỉ vẫn đạt mức trung bình mà thôi. Vì vậy, trước khi chọn học một khóa học hay một nghề, bạn nên xác định xem mình thuộc nhóm tính cách/ tố chất nào để chọn công việc phù hợp mà thành công.
Mặt khác, nếu được làm công việc phù hợp với mình, bạn sẽ thấy hứng thú hơn và thái độ, tâm huyết của bạn sẽ tốt hơn. Điều này góp phần rất tích cực cho sự nghiệp của bạn.
Vì vậy, nghề gì không quan trọng mà quan trọng là bạn phù hợp/ thích việc gì? Hãy chọn việc bạn yêu thích (vì thường là bạn chỉ thích những gì phù hợp với tố chất của mình và làm việc mình thích bao giờ cũng thú vị). Và khi đã chọn việc gì thì bạn phải cố gắng làm thật giỏi vì ngày nay không có chỗ cho người trung bình.
Làm thế nào để nhận dạng tính cách của mình?
Các chuyên gia tâm lý giỏi, có thể xác định được nhóm tính cách của bạn thông qua phỏng vấn. Một cách khác, đơn giản hơn, bạn có thể thực hiện các bài test tính cách. Dù là tư vấn trực tiếp hay làm bài test, kết quả chỉ có thể đúng ở mức độ 70 – 80% vì xác định tính cách là vấn đề rất phức tạp, nhiều nhóm tính cách có đặc điểm tương đồng nên dễ dẫn đến nhầm lẫn, nhất là trong điều kiện 5 – 10 phút phỏng vấn hay test. Tuy nhiên, bạn có thể tự đánh giá được mức độ chính xác kết quả test thông qua những lý giải về tính tình, quan niệm, sở thích,… của mình và có cơ sở để quyết định trong việc chọn nghề phù hợp. Ngoài ra, nhận dạng được nhóm tính cách của mình, cũng giúp bạn hiểu mình, nhận biết được những ưu và nhược điểm của mình và có kế hoạch điều chỉnh để ngày càng hoàn thiện bản thân tốt hơn.
Chúc bạn có quyết định phù hợp và thành công!