Năm 2007, giá cả ở Việt Nam tăng 12,6% làm bất ngờ ngay cả chính các chuyên gia kinh tế bởi theo dự đoán năm 2006, lạm phát sẽ dừng ở mức 6-7% trong năm 2007. Tỉ lệ lạm phát cao đã ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế, đặc biệt, nó hủy hoại phần lớn thành công từ tăng trưởng GDP (8,5%) và 20,3 tỉ USD từ đầu tư trực tiếp nước ngoài mang lại.
Nguyên nhân lạm phátMặc dù nguyên nhân chủ yếu khiến CPI tăng mạnh bắt nguồn từ việc tăng giá dầu và nhiên liệu, gây áp lực lớn lên chi phí vận chuyển và giá cả hàng tiêu dùng, nhưng không thể bỏ qua ảnh hưởng của những nhân tố khác đối với lạm phát. Diễn biến phức tạp của khí hậu như hạn hán ở Úc và bão lụt ở Việt Nam làm giảm sản lượng lương thực; trong khi người tiêu dùng ngày càng có nhu cầu lớn hơn với thực phẩm cả về số lượng lẫn chất lượng, cũng khiến giá cả tăng. Nhân tố khác ảnh hưởng đến lạm phát của Việt Nam là kim ngạch nhập khẩu khổng lồ, chủ yếu do ảnh hưởng của WTO đối với sự phát triển cơ sở hạ tầng yếu kém trong nước, dẫn đến thâm hụt thương mại trên quy mô lớn. Hầu hết những nhân tố này xuất hiện đồng thời, gây ra những tác động tiêu cực trong năm 2007. Điều đáng lưu tâm là hầu hết chúng vẫn đang tồn tại và ảnh hưởng tới nền kinh tế, do đó
lạm phát có thể vẫn còn ở mức cao trong vòng ít nhất một năm nữa, trừ phi chính phủ thực hiện các biện pháp mạnh như đang làm hiện nay.
Người thu nhập thấp bị ảnh hưởng nhiều nhấtLạm phát cao ảnh hưởng nhiều nhất đến tầng lớp nghèo và người có thu nhập thấp, đặc biệt ở nông thôn Việt Nam, nơi nhiều người vẫn phải tranh đấu vì những nhu cầu cơ bản - những nhu cầu mà hầu hết tầng lớp giàu có ở thành thị cho đó là điều hiển nhiên phải có. Lạm phát ảnh hưởng đến tầng lớp trung lưu và thượng lưu ở đô thị Việt Nam có thể là giảm sữa cho con họ, hoặc mua một chiếc xe máy rẻ hơn. Tuy nhiên, đối với những người nghèo và nông dân, họ sẽ không đủ tiền cho những thứ này và buộc phải sống mà không có chúng. Nói cách khác, trừ khi những người nghèo và người thu nhập thấp có khả năng đáp ứng nhu cầu cơ bản thì chất lượng cuộc sống của họ mới được cải thiện so với người tiêu dùng giàu có.
Xu hướng tiết kiệm và tiêu dùngNghiên cứu của TNS VietCycle cho thấy xu hướng giảm đều tương đối trong tiết kiệm từ năm 1999. Cách đây 10 năm, những người có khả năng tiết kiệm trung bình sẽ “để dành” khoảng 20% thu nhập của họ. Nhưng hiện nay, tỉ trọng tiết kiệm/thu nhập giảm xuống chỉ còn 12%. Điều này không có nghĩa là tài khoản tiết kiệm của họ giảm về giá trị tuyệt đối, vì trong thời gian qua, thu nhập của nhóm người này đã tăng lên mạnh mẽ. Kiếm được nhiều tiền hơn so với 10 năm trước, người Việt đã trở nên tự tin hơn về khả năng thu nhập trong tương lai, vì vậy họ mua sắm nhiều hơn, thường xuyên hơn và mua những mặt hàng chất lượng tốt hơn, từ đó giảm tỉ trọng tiết kiệm trong thu nhập khả dụng.
Do lạm phát, nhiều công ty bắt buộc phải
tăng lương tương xứng với CPI để giữ chân nhân viên. Vì vậy, đối với nhóm người tiêu dùng này, lạm phát không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống nhờ sự tăng lên tương ứng của thu nhập. Tuy nhiên, lạm phát sẽ khiến nhiều người mua những hàng hóa có giá rẻ hơn hoặc thậm chí trì hoãn một vài quyết định mua hàng. Nhưng nhìn chung, xu hướng tiêu dùng được dự báo là vẫn tiếp tục gia tăng ổn định ở mức trên 7% trong năm 2008 và những năm tiếp theo, bởi vì vốn đầu tư nước ngoài chảy vào Việt Nam ngày càng nhiều và người Việt tiếp tục nâng cao mức sống của mình.
Những ảnh hưởng đến marketing…Thật ngạc nhiên, quý I/2008 là quý tốt nhất của TNS Việt Nam xét về mặt tăng trưởng doanh thu trong suốt 12 năm hoạt động ở Việt Nam, bất chấp chỉ số giá tiêu dùng tăng cao. Ngày càng nhiều công ty xuất hiện ở Việt Nam, hoặc muốn mở rộng việc kinh doanh hiện tại và ngày càng có nhiều nhu cầu về nghiên cứu, đặc biệt là những vấn đề như tối đa hóa chi tiêu truyền thông, sự nhạy giá, thử sản phẩm và theo dõi giá trị, hình ảnh thương hiệu.
Lạm phát đang tạo ra nhiều sự
cạnh tranh hơn trước, có thể nói như thế, bởi vì người tiêu dùng Việt Nam bắt đầu vật lộn với bài toán nan giải từ xa xưa: “Tôi mua cái tôi thật sự muốn hay là mua cái tôi thật sự đủ khả năng chi trả?”. Do áp lực về giá, đây thật sự là khoảng thời gian lý tưởng để phát triển một nhãn hàng và đạt được sự tin tưởng của người tiêu dùng, những người có thể chưa từng nghĩ đến nhãn hiệu của bạn trước đây. Vì vậy, theo quan điểm của tôi, đây là thời điểm lý tưởng chi tiền để hiểu khách hàng của bạn hơn vì hành vi của họ đang thay đổi nhanh chóng để chống lại ảnh hưởng của lạm phát.
…và các chiến lược P
Hiện tại, hầu hết các nhà sản xuất đang chuyển chi phí sản xuất tăng cao đến người tiêu dùng, như chúng ta đã thấy qua sự gia tăng của CPI trong sáu tháng qua trên hầu hết các mặt hàng tiêu dùng ở Việt Nam. Nhưng do người tiêu dùng trung bình hiện nay kiếm được nhiều tiền hơn trước nên hầu hết chính sách P của marketing chưa bị ảnh hưởng nhiều.
Tuy nhiên, đối với Chiêu thị (Promotion), lạm phát làm các marketer phải thận trọng hơn trong chi tiêu ngân sách marketing. Trong suốt thời kỳ lạm phát, việc chi tiêu ngân sách chiêu thị hiệu quả hơn trước là rất cần thiết, bởi vì cần phải thu hút khách hàng để họ tiêu nhiều tiền hơn cho cùng một sản phẩm/dịch vụ. Điều đó dẫn tới quảng cáo của bạn cần phải hiệu quả và hợp lý hơn trước. Chúng ta có thể thấy vài công ty từ giã quảng cáo trên truyền hình và chi nhiều hơn vào radio, internet, quảng cáo ngoài trời hoặc báo chí để đạt hiệu quả hơn với cùng một khoản chi. Tuy vậy, điều này phụ thuộc rất nhiều vào
chiến lược marketing và sản phẩm được quảng cáo.
Yếu tố chủ yếu bảo đảm quảng cáo của bạn vẫn hiệu quả trong suốt thời kỳ lạm phát là hỏi công ty nghiên cứu truyền thông, tỉ lệ rating của họ và khán giả là ai. Nếu họ không thể trả lời những câu hỏi này với tỉ lệ rating đáng tin cậy và độc lập để hỗ trợ những tuyên bố của họ, tránh sử dụng những kênh hoặc các phương tiện này để quảng cáo, bởi vì không phải tất cả các đài truyền hình, radio và báo chí ở Việt Nam thật sự hiểu rating là gì và khán giả là ai.
Bài liên quan:5 cách làm marketing tiết kiệm