Hướng Dẫn Ngắn Về Chiến Lược Cho Doanh Nhân

Cẩm Tú
13/01/2018 - 07:00 95     0

Có vẻ như các quy tắc kinh doanh truyền thống ngày càng bị lu mờ trước những xu hướng đang rất hot hiện nay như đa nền tảng, big data, machine learning và AI (trí tuệ nhân tạo), crowdsourcing (nguồn lực cộng đồng), Internet of Things (IoT) và nhiều hơn thế nữa. Những xu hướng này đã mang lại nhiều thay đổi to lớn đến thế giới kinh doanh. Nhưng có một điều chắc chắn rằng các quy tắc hoạch định chiến lược căn bản là không thể xóa bỏ.

Tuy nhiên, đối với rất nhiều doanh nhân, đặc biệt là các doanh nhân công nghệ và tận tâm với sản phẩm, chiến lược kinh doanh dường như không bao giờ là mối quan tâm hàng đầu của họ. Với quá trình liên tục thử nghiệm và sáng tạo ra những sản phẩm tuyệt vời, tiếp tục suy nghĩ, đo lường, và sau đó tìm ra một mô hình kinh doanh phù hợp khi bạn thành công, Đúng là không có gì có thể cản trợ khi ta có được một sản phẩm hấp dẫn mà khách hàng nào cũng mong muốn. Tuy nhiên, chỉ sản phẩm tốt thôi là chưa đủ, nó không thể thay thế được cho một chiến lược hoạch định rõ ràng.

Các doanh nhân giàu kinh nghiệm chắc hẳn đã trải qua rất nhiều các công cụ và nên tảng kinh doanh khác nhau ví dụ như Business Model Canvas, Disruptive Business Model (mô hình kinh doanh dựa trên công nghệ thay thế) hay mô hình phân tích cạnh tranh ngành. Chúng đều có những giá trị riêng và có thể chứa đựng nhiều ý tưởng hữu ích, nhưng đó chỉ là một phần rất nhỏ trong lợi ích mà một chiến lược tổng thể đem lại.

Thách thức của chiến lược là phát triển một cái nhìn toàn diện về hoạt động kinh doanh của bạn và cách nó nắm bắt được những giá trị trong môi trường hoạt động của nó. Vì vậy, thay vì tập trung vào một phần nhỏ trong hoạch định chiến lược, các founder sẽ phát huy khả năng tốt nhất bằng cách làm quen với các nguyên tắc cơ bản trong lĩnh vực này.

Đưa ra chiến lược là công việc khó khăn, và không có phím tắt kỳ diệu nào cho việc này cả. Những gì có trong bài viết này sẽ là một điểm khởi đầu, đó là những câu hỏi cơ bản nhất mà mỗi doanh nghiệp muốn thành công phải trả lời. Các founder xây dựng mô hình kinh doanh của họ xung quanh những câu hỏi này sẽ cảm thấy dễ dàng hơn khi mường tượng và đưa ra chiến lược cho riêng mình.

Để bắt đầu, bạn có thể phác họa câu trả lời cho những câu hỏi này trên một tờ ghi chú.

Bạn muốn tạo ra những giá trị gì, và cho ai?

Khách hàng mua sản phẩm và dịch vụ vì họ nhận thấy giá trị trong đó. Bước đầu tiên hướng tới một chiến lược thành công là phải làm rõ cách bạn tạo ra giá trị gì và cho ai. Phần đầu tiên, xác định khách hàng của bạn là ai. Khách hàng của bạn có thể được xác định bởi bất kỳ đặc điểm nào - tuổi tác, nơi sống, sở thích, hoàn cảnh và mong muốn của họ.

Bước tiếp theo là tuyên bố giá trị của bạn, bạn muốn giải quyết vấn đề gì và giá trị doanh nghiệp của bạn mang lại. Phần thứ hai: Bạn đang cung cấp gì? Đến đây, ta cần lồng ghép chiến lược với các lĩnh vực khác như thiết kế giải pháp cho một vấn đề nào đó, và có vô số nguồn tài liệu, kiến thức mà bạn có thể tham khảo. Các câu hỏi chính bao gồm: Sản phẩm của bạn có những khía cạnh nào đem lại lợi ích cho khách hàng - tốc độ nhanh, chi phí thấp hay khả năng tùy chỉnh cao? Những khía cạnh đó có tốt hơn đối thủ cạnh tranh không? Hoặc chúng thua kém đối thủ ở chỗ nào? (Hãy nhớ rằng một sản phẩm thường khó có thể tốt hơn mọi đối thủ cạnh tranh trên từng khía cạnh).

Bạn có thể nghĩ đến giá trị bạn dự định tạo ra trong một thị trường giống như một vị trí trên một bảng trò chơi. Vị trí của bạn được xác định bởi sự kết hợp của phạm vi khách hàng và tuyên bố giá trị của bạn. Vị trí tốt nhất có thể tưởng tượng là cung cấp một sản phẩm được đánh giá cao và đáp ứng yêu cầu của khách hàng và đủ độc đáo để tránh sự trùng lặp từ đối thủ cạnh tranh.

Nếu bạn không chắc chắn cách trả lời hai câu hỏi đầu tiên, hãy nghĩ đến khách hàng và sở thích của họ. Họ thực sự muốn gì? Ví dụ: Có lẽ khách hàng của bạn muốn có cả sự đa dạng về lựa chọn sản phầm lẫn giá thành thấp. Dựa trên hai khía cạnh này, sản phẩm của bạn với đối thủ có vị trí như thế nào với nhau ? Có lẽ tuyên bố giá trị của bạn là cung cấp mức giá thấp nhất những vẫn đảm bảo cung cấp đủ giá trị như sản phẩm của bên đối thủ.

Bạn lên kế hoạch cung cấp giá trị đó như thế nào?

Trong quá trình định vị doanh nghiệp trên thị trường, bên cạnh việc xác định cách bạn tạo ra giá trị gì và cho ai, bạn cũng cần xây dựng mô hình hoạt động của riêng mình. Mô hình hoạt động là tập hợp các lựa chọn và cách thức tiến hành kinh doanh. Để thực hiện được điều này, bạn cần cố gắng tìm ra lựa chọn phù hợp nhất, từ đó đem tới những giải pháp nổi trội hơn so với đối thủ cạnh tranh.

Đây có thể là phần câu hỏi khó trả lời nhất, vì việc thiết kế mô hình hoạt động có nghĩa là phân loại các lựa chọn phạm vi tổng thể doanh nghiệp đang vận hành. Một mô hình hoạt động thành công không chỉ là "cách bạn kiếm tiền"; đó còn là một tập hợp các quyết định cùng nhau để tạo ra nhiều giá trị hơn nữa. Đó là việc thực hiện những điều hỗ trợ và củng cố lẫn nhau, tạo ra một kết quả có giá trị hơn  so với toàn bộ các phần của nó.

Để bắt đầu, hãy suy nghĩ về các bước trong chuỗi giá trị của bạn và liệt kê bất kỳ hoạt động quan trọng nào khiến doanh nghiệp của bạn khác biệt. Sau đó suy nghĩ về cách thức mà các phương pháp này kết hợp được với nhau. Ở đâu có sự bổ sung, nơi mà giá trị một hoạt động được nâng cao nhờ những hoạt động khác? Cuối cùng, hãy nghĩ đến cách các hoạt động này kết nối với vị trí bạn đã vạch ra. Làm thế nào để các hoạt động bổ sung tạo ra giá trị cho khách hàng của bạn?

Lợi thế cạnh tranh của bạn là gì - Điều gì khiến bạn trở nên khác biệt?

Câu hỏi cuối cùng có lẽ là câu hỏi chính của chiến lược: Tại sao bạn cần phải khác biệt đến mức không thể bị sao chép? Thậm chí khi bạn đang cung cấp một sản phẩm tuyệt vời mà khách hàng yêu thích và bạn kiếm được bội tiền nhờ nó, nếu đối thủ cạnh tranh có thể dễ dàng nhập vào thị trường và sao chép bạn, lý thuyết kinh tế cho thấy rằng họ sẽ đẩy lợi nhuận của bạn xuống mức đáy.

Có rất nhiều nguồn để tạo ra lợi thế cạnh tranh, nhưng chúng chỉ có hai dạng chính. Lợi ích dựa vào nguồn lực trên cơ sở tài nguyên khác biệt hoặc nguồn đầu vào hiếm, khó bắt chước, bền và cụ thể. Lợi thế dựa trên vị trí liên quan đến vai trò và vị trí của bạn trong ngành - những thứ như quy mô kinh doanh, networking doanh nghiệp và thâm nhập thị trường sớm. Hãy suy nghĩ về các nguồn lực bạn có mà các đối thủ cạnh tranh rất khó có thể sở hữu, cũng như bất kỳ lợi thế nào mà vị trí doanh nghiệp của bạn mang lại. Điều gì sẽ ngăn cản một công ty khác sao chép mô hình kinh doanh của bạn?

Hiểu về hoạt động kinh doanh của LinkedIn

Những câu hỏi nêu ra phía trên có vẻ như bỏ qua khá nhiều khía cạnh của chiến lược. Tuy nhiên, chúng cung cấp những kiến thức nền tảng nhất về một doanh nghiệp và kế hoạch để trở nên thành công. Hãy xem cách mà LinkedIn đã trả lời những câu hỏi này: Đây là một cấu trúc đa nền tảng, tuyên bố giá trị cho người tìm việc, cho các nhà tuyển dụng và tư vấn. Mô hình hoạt động của LinkedIn nhấn mạnh vào việc tiếp cận miễn phí và dễ dàng, từ đó có thể nhân rộng ra thị trường. Quy mô của LinkedIn cung cấp một lợi thế cạnh tranh dưới hình thức các hiệu ứng mạng. LinkedIn càng có nhiều người sử dụng thì giá trị nó mang lại từ thông tin được cung cấp từ người dùng sẽ càng lớn. Đặc điểm này cho thấy một sự phù hợp trong mô hình hoạt động của LinkedIn. Nó đưa ra lý thuyết về giá trị nó sẽ cung cấp, như thế nào, cho ai, và tại sao mô hình của LinkedIn sẽ không dễ dàng để sao chép. Nói cách khác, LinkedIn có một chiến lược rõ ràng.

Một điểm trừ lớn của việc phân tích này đó là: Nó bỏ qua phản ứng của các đối thủ cạnh tranh với nhau và những sự thay đổi đang diễn ra trong các ngành công nghiệp và phát triển công nghệ. Khi bạn xây dựng doanh nghiệp, dù là khởi nghiệp từ đầu hay phát triển từ nền tảng có sẵn, bạn sẽ muốn tìm hiểu sâu vào lĩnh vực chiến lược, mở rộng lý thuyết về cách bạn tạo ra và nắm bắt giá trị. Nhưng đừng bỏ quên những câu hỏi cơ bản nhất nhấn mạnh sự thành công của một doanh nghiệp: Cung cấp các sản phẩm và dịch vụ mà khách hàng mong muốn và có một số lý do chính đáng về việc các đối thủ cạnh tranh không thể sao chép bạn một cách dễ dàng.

Nguồn : Theo SAGA.VN
Cẩm Tú