Nghị định 23 là văn bản dầu tiên quy định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh BĐS được quy định của Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh BĐS.

Ngày 27.02.2009 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 23/2009/NĐ-CP (Nghị định 23), để thay thế Nghị định số 126/2004/NĐ-CP, quy định về các hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, kinh doanh bất động sản (BĐS). Dưới đây là một số nội dung chính như sau:

Hình thức xử phạt

Ngoài việc áp dụng các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả như phạt tiền, thu hồi giấy phép, tịch thu tang vật, phương tiện và các biện pháp khắc phục hậu quả, Nghị định 23 còn quy định rằng đối với các hành vi vi phạm hành chính quy định tại các Điều 17, 18, 22, 24, 29 và 34 của Nghị định còn phải được công bố trên website của Bộ Xây dựng và của UBND tỉnh, thành phố.

Xử phạt trong hoạt động xây dựng

Chủ đầu tư có thể bị xử phạt về khảo sát xây dựng, về lập dự án đầu tư, thiết kế, dự toán, quản lý dự án đầu tư đối với dự án sử dụng vốn nhà nước, về điều kiện khởi công xây dựng công trình, trật tự xây dựng, giải phóng mặt bằng, giám sát thi công, quản lý chất lượng công trình, về nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành và quyết toán công trình xây dựng đối với những công trình sử dụng vốn nhà nước.

Chủ sở hữu, chủ quản lý sử dụng công trình xây dựng có thể bị xử phạt về các hành vi vi phạm quy định về bảo trì công trình xây dựng.

Nhà thầu có thể bị xử phạt về các hành vi vi phạm quy định về điều kiện hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng, về các nội dung trong hồ sơ dự thầu và hợp đồng giao nhận thầu, về quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn xây dựng, sử dụng số liệu, tài liệu không hợp lệ trong hoạt động xây dựng, về chế độ bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, về nghiệm thu, thanh toán khối lượng công trình xây dựng. Ngoài ra, mỗi loại nhà thầu có thể bị xử phạt về các hành vi vi phạm quy định về chuyên môn của mình.

Mức tiền nộp phạt có thể từ 8.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng tùy theo loại vi phạm. Mức phạt này cao hơn rất nhiều so với mức phạt tối đa theo Nghị định 126 (chỉ là 70 triệu đồng).

Xử phạt trong hoạt động kinh doanh bất động sản

Theo Nghị định 23, cá nhân, tổ chức có thể bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 70 triệu đồng về các hành vi vi phạm quy định về hoạt động kinh doanh BĐS (như bán, cho thuê BĐS không qua sàn giao dịch, kinh doanh BĐS không đủ điều kiện, vi phạm quy định về huy động vốn, chuyển nhượng dự án), về thành lập và hoạt động sàn giao dịch BĐS, về đào tạo kiến thức môi giới, định giá và quản lý, điều hành sàn giao dịch BĐS, về môi giới, định giá và quản lý, điều hành sàn giao dịch BĐS.

Ngoài phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị buộc thực hiện đúng quy định, bồi thường thiệt hại nếu gây thiệt hại, bị tước giấy phép đào tạo từ 1-3 năm hoặc không thời hạn, bị tước chứng chỉ hành nghề môi giới, định giá BĐS, giấy chứng nhận quản lý, điều hành sàn giao dịch BĐS từ 1-3 năm hoặc không thời hạn; nếu tái phạm thì sẽ bị tước quyền sử dụng Giấy CNĐKKD từ 1-3 năm hoặc không thời hạn.

Xử phạt trong khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng

Cá nhân, tổ chức có thể bị xử phạt từ 2 triệu đồng đến 50 triệu đồng về các hành vi vi phạm quy định về khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, về điều kiện kinh doanh vật liệu xây dựng.

Ngoài ra, tùy theo hành vi vi phạm, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị tước quyền sử dụng giấy phép khai thác mỏ, giấy phép kinh doanh vật liệu xây dựng từ 1-3 năm hoặc không thời hạn.  

Xử phạt trong quản lý phát triển nhà và công sở

Chủ đầu tư, chủ sở hữu, người sử dụng nhà ở, cá nhân và tổ chức khác có thể bị xử phạt từ 500.000 đồng đến 50 triệu đồng về các hành vi vi phạm quy định về về phát triển nhà ở, về cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, về quản lý nhà ở như sử dụng kinh phí quản lý vận hành, bảo trì nhà chung cư không đúng quy định, sử dụng hoặc cho người khác sử dụng phần sở hữu riêng hoặc phần sử dụng riêng trái mục đích quy định, về giao dịch nhà ở, về quản lý, sử dụng nhà công sở.

Xử lý vi phạm

Nghị định 23 quy định rõ về trách nhiệm của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính nếu lạm dụng quyền hạn, dung túng, bao che, không xử phạt, xử phạt không kịp thời, không đúng hoặc quá quyền hạn, trách nhiệm. Nếu người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có một trong những hành vi nêu trên thì căn cứ tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại vật chất thì phải bồi thường theo quy định.

Tổ chức, cá nhân, nếu không tự nguyện thực hiện quyết định xử phạt thì bị cưỡng chế thi hành. Trường hợp cản trở, chống đối người thi hành công vụ hoặc dùng các thủ đoạn gian dối, hối lộ để trốn tránh sự kiểm tra, kiểm soát, xử phạt vi phạm của người có thẩm quyền thì căn cứ tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1.5.2009.