Trước hết, xin cảm ơn bạn kubrik vì đã có một bài tranh luận "rất nhiệt tình, rất thẳng thắn" về vấn đề trên.

Không khó, để có thể nhận ra, chúng ta có những quan điểm "rất khác nhau", không chỉ về quyển "Thế giới phẳng", mà còn là những quan điểm, những cách nhìn, về toàn cầu hóa, về người nghèo, và về cơ hội mà mỗi người nhận được trong cuộc sống.

Cuốn sách, viết về rất nhiều nội dung, và tuyệt vời là bạn đã đọc hết. Mình chỉ xin tranh luận những chủ đề ở bài viết mà bạn nêu ra...

Thứ nhất, bạn gọi một cuốn sách, được đánh giá, "cũng tàm tạm", là một cuốn sách giải trí thuần túy, thì xem ra có phần hơi "ngẫu hứng và cảm tính". Có thể bạn "không thấy" một định nghĩa thế nào là "thế giới phẳng" trong cuốn sách, nhưng mình thì lại thấy.

Muốn thấy, trước hết, ta cần xem thử xem, thế giới ngày xưa "cong" thế nào đã nhỉ? Nó cong, khi mà một người sinh ra phải mặc cảm với màu da, mặc cảm với tôn giáo, mặc cảm với dân tộc đã sinh ra mình, thậm trí mặc cảm, ngay cả khi vì họ là phụ nữ, vì họ sinh ra ở một làng quê nghèo khổ, chứ không phải là một thành phố sẩm uất, hay một quốc gia phát triển... Và con người "rất khó" để vượt lên những "lực làm cong": tôn giáo, chiến tranh, sức mạnh kinh tế, khoa học chưa phát triển, .. và đặc biệt đó là THÔNG TIN, GIÁO DỤC và CƠ HỘI. Bất bình đẳng nhất, đúng ra, người ta phải kể đến giáo dục và cơ hội mà mỗi người, tại mỗi nơi trên Trái Đất nhận được LÀ KHÁC NHAU. Và không gì có thể "bù đắp" sự khác biệt ấy. Một thanh niên Mỹ, với những điều kiện học tập, sinh sống, làm việc "quá tốt" so với đa số phần còn lại của TG, chắc chắn, cuộc sống của anh ta, thành công của anh ta, cơ hội mà anh ta có, sẽ là khập khiễng nếu so sánh với một khu vực, một đất nước, được người ta gắn cho cái mác "vùng xám", gắn cho cái tên "trục ma quỷ"... Đó cũng là sự đói nghèo mà bạn kể ở một vùng biển Nha Trang..

Và những thứ đó "vẫn tồn tại" trong cái thế giới "Đang Phẳng" này? Đúng. Nhưng khác biệt là, nếu "thế giới cong", thì gần như người ta, không thể "đảo lộn" số phận, đảo lộn cơ hội, thì ngày nay, ta CÓ THỂ. Chúng ta không thể thay đổi, việc sinh ra là người da màu, là cư dân một đất nước lạc hậu,... NHƯNG, chúng ta bình đẳng trong giáo dục, bình đẳng trong CƠ HỘI để thành công, ngay cả khi, vùng quê của bạn không có nổi một trường đại học "tử tế".., chỉ với "một chiếc máy tính nối mạng". Điều đó, không có gì khó, với điều kiện hiện nay cả. Và xin nhấn mạnh, thế giới "đang phẳng" và đã phẳng tại rất nhiều nơi. Và phẳng này, được nhận biết, khi mà con người tại đó có được "cơ hội" có được "kiến thức", có được "thông tin" như bất kì người nào ở một đất nước phát triển, đó chính là định nghĩa bao trùm nhất, sáng tạo nhất, một nhận định hoàn toàn mới so với nhận định về toàn cầu hóa trong "Chiếc lexus và cây ôliu" của cùng tác giả.

Thứ hai, xin phân tích, hình ảnh bạn cho rằng Thomas Friedman "ngỡ ngàng" "khi mà một kỹ sư IT ở Ấn Độ có thể lập trình một sản phẩm ở tận Mỹ".

Ông ta có ngỡ ngàng, tuy nhiên, không "theo kiểu" "cái gã châu Âu đầu tiên được ăn một quả chuối nhập khẩu từ Ecuador", bởi sự KHÁC BIỆT. Liệu trong ví dụ thứ hai, một gã người Ecuador, có giám "mơ tưởng" đến việc, rồi sẽ có một ngày, những gã Châu Âu to béo, ục ịch kia sẽ phải "trồng chuối cho ta ăn" không? Liệu anh ta có tin, và có thể làm điều đó thành hiển thực? Có lẽ là không. Nhưng nay? Anh chàng người Ấn Độ kia đang làm thuê cho Mỹ cách đó nửa vòng trái đất, NHƯNG anh ta hoàn toàn có CƠ HỘI đảo ngược mọi thứ. Đó là CƠ HỘI mà THẾ GIỚI PHẲNG mang lại. Ấn Độ trong toàn cầu hóa 1.0 chắc "có mơ" cũng khó có thể đuổi kịp Mỹ trong thời gian ngắn độ "vài thập kỉ". Nhưng nay, ai dám khẳng định "điều đó là không thể", khi ngay tại Mỹ, các công ty giầu có nhất, mới chỉ hình thành cách đây độ vài thập kỉ, đè bẹp cả các công ty từng được coi là hàng đầu TG, từng lũng đoạn cả thị trường toàn cầu? Và ngay cả những công ty mới đó, cũng luôn bị cạnh tranh, thậm trí có thể bị "tiêu diệt" bởi những công ty "tí hon". Microsoft, như Bill Gates nhận định cho khách quan, có hai năm "đi trước", nếu không muốn để một công ty "vô danh" nào đó thay thế...

Cuối cùng, SỰ THIẾU HIỂU BIẾT VỀ CUỘC SỐNG SẼ DẪN TỚI SỰ VÔ CẢM. Nhưng CƠ HỘI CHIA ĐỀU CHO TẤT CẢ MỌI NGƯỜI.