Tôi còn nhớ, khi đang còn đi học phổ thông, tôi một mực mơ mình làm bác sĩ. Tôi luyện thi 3 năm trung học với Toán Hoá Sinh với mộng ước là một người sẽ được danh tiếng với tấm áo Blouse trắng thần tượng suốt tuổi thơ tôi! Rồi thực tế không như vậy, tôi học một ngành cũng tạm gọi là thời thượng lúc đó khi vô tình thi đậu (Ngoại thương). Bước đầu đời tôi thấy mình tin vào cơ duyên cuộc đời.

Thời đại học rồi cũng qua với bao nhọc nhằn với nỗi lo toan lớn lao: tương lai tôi sẽ làm gì giữa cuộc đời? Không biết các bạn như thế nào chứ tôi thì lo lắm. Giữa cái đô thị tất bật Sài gòn này liệu có một chỗ (cell) cho mình? Tôi cũng đã từng ao ước có một việc làm với chừng 800.000/tháng lúc đó USD khoảng trên 10.000 (nghe buồn cười nhỉ) ngang bằng thu nhập dạy kèm 2 buổi của tôi lúc đó. Nhưng đó là việc làm ổn định và giúp tôi trụ lại nơi này.

Rồi thời gian trôi, mãi đến sau này đôi khi mình ngồi ở ghế tuyển dụng nhân viên của mình tôi (tôi cũng không phải làm về nhân sự, nhưng tuyển dụng nhân viên cấp dưới thì thường xuyên xảy ra) vẫn còn nguyên cảm giác những ngày chập chững vào đời: hồi hộp, lo âu... và thương lắm những bạn trẻ đang bước qua ngưỡng cửa nghề nghiệp. Đánh rớt một bạn nào đấy trong phỏng vấn là một cảm giác khó khăn. Tôi biết các bạn trẻ chưa từng trải nghiệm và tôi hiểu họ vì họ chính là tôi. Hy vọng dưới đây là một vài chia sẻ có ích về nghề nghiệp nhất là trong quá trình phỏng vấn:

Hãy là người tự tin và làm việc có mục tiêu: bạn phải hiểu rằng, khi một nhà tuyển dụng nhận mời những ứng viên phỏng vấn (tôi chỉ nói những cuộc phỏng vấn chuyên nghiệp, không bàn đến hiện tượng gửi gắm hay COCC (con ông cháu cha) gì gì đó). Cơ hội là như nhau cho ứng viên. Nhiều bạn học giỏi hay ngoài đời rất hoạt bát nhưng vào phỏng vấn thì... hết sức thất vọng. Vì vậy, bạn phải hiểu là bạn ghi điểm cho mình, càng cao thì sự chọn lựa hay cơ hội mới đến với bạn. Trên thực tế, thất bại trong một vài hay nhiều hơn những cuộc phỏng vấn trước đó sẽ giúp bạn vượt qua việc mất tự tin một cách cần thiết. Vì vậy, đừng ngại nộp nhiều đơn xin việc và quan trọng nhất là mỗi một lần xin việc, bạn hãy xem đó là cơ hội cho cuộc đời mình.

Trong vai trò một quản lý, chắc hẳn ai cũng muốn nhân viên mình có một mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng. Làm người nói chung cũng vậy, không có mục tiêu thì không có sức phấn đấu và ý chí tiến thủ và vì thế công việc không thể tốt được. Nói vậy, nhưng bạn cũng phải đặt mục tiêu phù hợp với cá nhân mình và tổ chức công ty yêu cầu. Đấy là một nghệ thuật bạn ạ! Đối với tôi, nó là một trong những kỹ năng sống quan trọng nhất trong đời.

Làm việc với cái Tâm: chắc ai từng làm quản lý cũng rất sợ điều này - nhân viên làm việc cho có, không làm từ cái tâm. Đối với mỗi người, tôi cho rằng, hầu làm bất cứ việc gì cũng cần cái tâm. Một con người hời hợt hay dễ dãi với một việc thì cũng dễ dãi với những việc khác. Và với các bạn mới vào đời thì càng quan trọng hơn nữa. Nó chính là vì bản thân mình chứ không chỉ vì công việc. Tôi có người bạn học cùng lớp hiện nay, bạn dễ dãi với các công việc nhóm vì những lý do rất chính đáng (việc cơ quan, việc cá nhân - sắp cưới vợ, việc bổn phận - học ở nhà thờ...) và vì thế Nhóm không hy vọng bạn ấy có thể làm tốt một bài tập Nhóm. Tìm hiểu xa hơn, tôi biết ở cơ quan bạn ấy là người xuề xoà, công việc bê bối, ở gia đình thì bê trễ... Tôi chắc là mọi việc bạn ấy đều như nhau và chắc gì bạn ấy là con chiên ngoan đạo (phần này tôi không rõ). Đấy là tính cách con người rồi.

Nếu như người ta cho rằng đức và tài đều cần thiết thì tôi cho rằng đức quan trọng hơn. Có tâm làm việc thì bạn sẽ học được những kỹ năng để thành người tài. Nhưng đối với những nhà quản lý thì không có đức nên vứt bỏ!

Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh: như đã nói ở trên, tôi không được làm một bác sĩ như ước mơ lúc còn nhỏ. Nhưng càng ngày tôi lại càng thấy câu ông bà mình dạy rất đúng "nhất nghệ tinh, nhất thân vinh", bạn có thấy không có nghề thấp kém, chỉ có người thấp kém mà thôi. Bạn tôi thi vào nghề mà thời những năm 90 cho là cùng sào "sư phạm" nhưng giờ sắp thành tiến sĩ và dạy ở những Đại học danh giá. Một bạn khác chọn ngành địa chất về viện tài nguyên gì gì đấy cũng trở thành người được trọng vọng và thành công. Bạn đừng chạy theo xã hội như một con rối, hãy hiểu rằng bạn giỏi trong lĩnh vực của bạn và nhất là bạn có đam mê thì bạn sẽ thành công, bất kể đó là nghề gì bởi vì đơn giản là bạn khai thác được khả năng mình tốt nhất và có ích cho xã hội.

Biết mình là ai - Không đứng núi này trông núi nọ: người thành công là người biết những gì mình có, nhất là trong phỏng vấn. Khẳng định những gì bản thân đang có và có thể đóng góp cho tổ chức. Biết người bao giờ cũng dễ hơn biết ta. Đừng ảo tưởng về mình nhưng cũng không được tự ti. Thể hiện điều này giúp bạn thành công dễ dàng trong nghề nghiệp trước các nhà tuyển dụng.

Thử hỏi nếu bạn là nhà tuyển dụng bạn có tuyển dụng một ứng viên nói với bạn là em làm gì cũng được, lương bao nhiêu cũng được miễn là có việc làm, nhiều ứng viên còn "cả gan" nói với tôi là, em biết công ty lớn hay biết anh làm việc chuyên nghiệp nên mạnh dạn nộp đơn. Trong khi các bạn còn không rõ bạn làm được những gì thì, nhà tuyển dụng biết bạn rất cầu tiến nhưng đành phải để cho người khác biết làm hơn cho công việc bạn ạ!

Ngoài ra, nhiều bạn trẻ cũng ngại khi mình không có kinh nghiệm và không đủ tự tin để nộp đơn vào một công ty nào đó vì những lý do đại loại như không có kinh nghiệm và trách cứ các công ty chọn người kinh nghiệm trong khi các bạn mới ra trường. Nhưng thực sự các bạn đã lãng phí khoảng thời gian trước đó khi không tham gia các hoạt động xã hội, nói không với các tổ chức đoàn, phong trào và phí hoài cuộc đời trong những cuộc chơi hay khép kín mình trong thư viện và gia đình. Thật sai lầm! Những nhà quản lý phương Tây rất đánh giá cao những hoạt động ngoại khóa hay các hoạt động cộng đồng, tham gia đội nhóm, các hoạt động từ thiện, hoạt động đoàn đội, làm việc bán thời gian. Đơn giản vì thông qua điều đó nó thể hiện nhiều mặt của một con người: chia sẻ với cộng đồng, kỹ năng sống và làm việc, năng lực làm việc, tiềm năng con người, tâm lý...

Và cuối cùng, tôi lại cho rằng trong đời và trong nghề nghiệp nói riêng mỗi chúng ta còn cần một chút may mắn. Và chúc bạn may mắn!